ستبرگردن

وضعیت: «در حال اصلاحات ویراستاری»
ستبرگردن ‎setabrgardan‎
‌یک‌. (صفت) ۱. (درمورد کسی) دارای گردن قطور و فربه.
ق۵. علامت غلامی که سلاح را شاید، سطبری موی بود و تمام‌بالا و راست‌قامت ... و رگ و پی بر تن او پیدا و انگیخته، سطبرگردن، گرد سَر و اگر اصلع بود بِه بود (عنصرالمعالی، ۱۱۳) ║ ق۶. لقمان مردی حکیم بود ... و بیشترین مفسران می‌گویند غلامی سیاه ... ستبرگردن، بلندبالا، ادبی تمام داشت و عبادت فراوان و سینهٔ آبادان و دلی به نور حکمت روشن (میبدی، ۷‏/۴۸۹‏) ║ ق۷. الدّرواس: سگ سطبرگردن (تاج الاسامی، ۱۷۸) ║ مراد من آن است که سماعی شنوم و از معنی بیت اول فال گیرم، پس ... مطربی خوش‌لحن ... را حاضر کردند و آن فراخ‌شکم سطبر‌گردن هشت‌گوش عباپوش را برکنار نهاد (عوفی۱۰، ۱۷۵) ║ ق۹. عاصم نگاه کرد، جوانی را دید عظیم باهیبت ... محاسن سرخ تا برِ ناف کشیده، سطبرگردن و بزرگ‌شکم، پهن‌سینه (بیغمی، ۲‏/۱۰۰‏) ║ ق۱۰. امیر در او نگاه کرد، مردی دید عادی، بلندبالای، فراخ‌آواز، سطبرگردن، با هیبت و با قوّت چنانکه هرکه او را بدیدی، بهراسیدی (ابومسلم‌نامه، ۲‏/۵۳۴‏) ║ ق۱۳. ذکر شمایل قدوة ‌الملوک، شاه سلطان حسین غفرله، آن پادشاه جم‌جاه، شیرین‌شمایل و نیکو‌خصال بوده، یعنی میانه‌بالا و سطبرگردن و میش‌چشم و پهن‌ابرو ... و باریک‌میان (رستم الحکما، ۸۵) ║ ۱۳۳۶ش. در سفر بازرسی شمال ناظر بندبازی یکی از این خانم‌ها بودم ... پنج مرد سطبر‌گردن ابله را در هتل رامسر چون مهرهٔ تسبیح در دست می‌گردانید (پرویزی، ۱۳۲) ║ ۱۳۴۴ش. استپان جوان بلندبالا و خوش‌اندام و ستبرگردن، پسندِ عروس واقع گشت (به‌آذین۵، ۱‏/۵۶‏) ║ ۱۳۵۰ش. جوان ... نوزده‌بیست‌ساله است، اما درشت‌اندام و ستبرگردن با سری بزرگ و صدایی بس کلفت (به‌آذین۴، ۱۵۳) ║ ۱۳۷۷ش. ملوان دوم، پهوان‌صولت و ستبر‌گردن، ضربه‌ای به شانهٔ چپ گریگوری وارد می‌کند، اما پراخور زیکوف مجالش نمی‌دهد (شاملو۱، ۳‏/۱۲۵۴‏)
۲. ← ستبر‏۱۷.
ق۶. قوله تعالی: ... «عتّل بعد ذلک زنیم» ستبرگردنش خوانَد و حرام‌زاده‌اش خوانَد (بستان العارفین، ۴۲۸) ║ ق۷. نحیف و لاغر آل نبی غریب و اسیر/ ستبرگردن آل‌ زیاد و کامروا (دهستانی، ۱‏/۲۷۱‏)
‌دو‌. (اسم) ۱. ⇅ ستبرگردن‏‌یک‌. ۲.
ق۸. می‌رفتم به خدمت شیخ زاهد. در راه برزیگری را دیدم که به کار بود. چون ما را دید، گفت: سطبرگردنان به برنج خواستن می‌روند (ابن بزّاز، ۱۵۳)
۲. ⇅ ستبرگردن‏‌یک‌. ۱.
ق۹. غلب: سطبرگردنان و باغ‌های پر از درختان سطبر دراز و بدین معنی اخیر جمع غلبااست (محمد بن عبدالخالق، ۲‏/۹۷۹‏)