فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

ابلوج

وضعیت: «تأییدشده»
ابلوج ‎abluj, ob-‎ [گونۀ دیگر: آبلوج، آبلوچ، ابلوچ؛ <(شاید مربوط باشد به) فارسی میانه awalūg «چوب عود»، از صورت کهن‌تر *agalūk. قس. یونانی agál(l)oxon «چوب عود» که خود وام‌واژه‌ای است از زبان‌های شرقی. وام‌واژه از ایرانی در سریانی ʾwlwgو ʾblwg.>]
(اسم) نوعی قند یا شکر بسیار سفید و خالص که ظاهراً بیشتر به شکل توده‌ای به‌هم‌فشرده و قالبی شبیه به کله‌قند یا حبۀ قند بوده‌است؛ قند مکرر.
ق۷. امروز ز کندهای ابلوج / پهلوی جوال‌ها دریده‌ست (مولوی۱، ۱‏/۲۲۳‏) ║ ق۸. در این ولایت قند شوشتری عظیم سرخ و بدنام بُوَد. ... ازآن‌جهت ... که استادان آن را به ابلوج می‌سازند (رشیدالدین فضل‌الله۷، ۱۸۲) ║ ق۹. زرِ قرص لیمو به ‌نامش زدند / ز ابلوج کوسی به بامش زدند (اطعمه، ۷۳) ║ ق۱۲. اگر در تصفیة شکر مبالغه نمایند و ... منعقد سازند ... آن را ابلوج و به فارسی قند مکرر ... نامند و بعضی آن را طبرزد گویند (عقیلی خراسانی، ۵۰۸) ║ ق۱۴. بتا قند مکرر پنج قسم است / که با لعلت به دشنامی نیرزد ـ سلیمانی و فانیذ است و ابلوج / چهارم سنجری پنجم تبرد (ادیب‌الممالک، ۲‏/۱۰۸۴‏)
ابلوج شکر
↑ ابلوج.
ق۷. درست‌های زر ... در ابلوج‌های شکر تعبیه کردند (ابن بی‌بی، ۱‏/۲۴۳‏)
ابلوج قند
↑ ابلوج.
ق۷. پیشِ عطاری یکی گِل‌خوار رفت / تا خَرَد ابلوج قند خاصِ زفت (مولوی۲، ۲‏/۳۱۵‏) ║ ق۹. یکی خود ابلوج قندش به سر / ز حلوای تر کرده بکتر به بر (اطعمه، ۷۶)

معنی ابلوج | فرهنگ جامع زبان فارسی