فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

دون‌همتی

وضعیت: «در حال اصلاحات ویراستاری»
دون‌همتی ‎dunhemmati‎
(اسم) ویژگی دون‌همت بودن؛ پستی؛ فرومایگی.
ق۵. جنس خویش معبود خویش کردن دون‌همتی باشد (مستملی، ۳‏/۱۰۱۰‏) ║ ق۶. شرم بادا ما را از چنین لئیمی و ناکسی و دون‌همتی! که به غیری بازنگریم و نیاز بدون او برداریم (ژنده‌پیل۲، ۱۷۳) ║ ق۷. مرگ به‌نزدیک من آسان‌تر از آن‌که به کسبی زندگانی کنم که در مروّت قادح باشد، و فقر بر دل من محبوب‌تر از آن‌که به ثروتی استظهار سازم که به خسّت و دون‌همّتی حاصل باید کرد (دهستانی، ۳‏/۱۲۳۹‏) ║ ق۸. ناصر به بال همت از اجرام درگذر/ دون‌همتی‌ست منت دور قمر کشید (ناصر بخارائی، ۱۵۱) ║ ق۹. امیر حسین... این مقدار ندانست که حرص و بخل و دون‌همّتی با سرداری و پادشاهی جمع نشود (شامی، ۳۲) ║ ق۱۰. الهی مرغ روحم را بسوزد شهپر قدرت/ که از دون‌همتی مسکن نسازد گوشۀ بامت (محتشم، ۲‏/۱۴۶۳‏) ║ زِ دونان طمع عین بی‌دولتی‌ست / کمال زبونی و دون‌همتی‌ست (میرزا قاسم گونابادی: روملو، ۳‏/۱۴۹۳‏) ║ ق۱۱. سر کشند آزادگان زین خاکدان چون سرو و هست/ واعظ از دون‌همّتی چون بیدِ مجنون مائلش (واعظ، ۲۷۰) ║ ق۱۲. هرزمان باید شدن پامال دست حادثات/ تا دل از دون‌همتی چون سکه بر زر بسته‌ایم (تأثیر، ۶۰۲) ║ ق۱۳. مردم آن دیار همه سیه‌فام، بیشتری برهنه، ساتر عورتی دارند ... جبن ذاتی و دون‌همتی فطری از خواص آن آب‌وهوا است (عبداللطیف شوشتری، ۳۵۹) ║ ق۱۴. آن حرف و ایراد ناشی از تنبلی و دون‌همّتی است (تربیت، ۳‏/۱۸۰۷‏) ║ ۱۳۴۰ش. راه وصول به لذّات دائم بررویِ آدمی گشاده‌است و چون توان وصول به لذّت جانی همیشگی هست، وقوف بر لذّت ناپای‌دار و دل نهادن بر شهوت از دون‌همّتی تواند بود (فروزانفر، ۱۱۵) ║ ۱۳۶۸ش. تو، به‌جایِ این، باکمالِ دون‌همّتی به زندگی من حسد می‌ورزی و فقط می‌کوشی تا به‌منظورِ نفع خودت مؤسّساتی را که این‌همه به مدیریت من نیازمندند از آن محروم سازی! (نجفی۱، ۲‏/۹۷۸‏)

معنی دون‌همتی | فرهنگ جامع زبان فارسی