وضعیت: «در حال اصلاحات ویراستاری»
رهین rahin [صورت تفضیلی: ارهن]
یک. (صفت) ۱. (درمورد کسی یا چیزی) گرفتار و دچارِ معمولاً مشکلی.
ق۴. خِرد اسیرِ هوا گشته و دل آنِ دو چشم/ روان مطیع لب و جان به چنگ زلف رهین {منطقی رازی، ق۴} (شاعران بی‌دیوان، ۲۰۳) ║ ق۵. ز سعی و فضل تو داروی و مرهمم باید/ که تن رهین سِقام است و دل اسیر جِراح (مسعود سعد، ۱/۱۱۸) ║ ق۶. یوسف در چاه رهین سه آفت بود، برهنگی و گرسنگی و تشنگی (احمد طوسی، ۱۴۷) ║ ق۷. در چنین زمانی که قحط‌سال مروت و فتوت باشد و روزبازار ضلالت و جهالت ... هر داهیی قرین هر داهیه‌ای، و هر محدَّثی رهین حادثه‌ای ... توان دانست که در ارتقاء مدارج علیا ... اصحاب کیاست مجهود تا به چه غایت بذل کنند (جوینی، ۱/۵) ║ ق۸. در دو رذیلت از رذایل دنیا نظر متواتر دار ... اهل آن همواره رهین متاعب و مصائب و طالب آن اسیر شوائب و نوائب (نظام تبریزی، ۲۴۱) ║ ق۹. پیاله گفت به ساقی: من از صراحی بِهْ/ که او رهین حجاب است و من قرین شهود (قاسم انوار، ۱۴۵) ║ ق۱۰. گروه پراندوه دشمن رهی حوادث و رهین فتن به مذلّت هرچه تمام‌تر عزیمت معسکر نمودند (امینی هروی، ۲۷۷) ║ ق۱۱. رهین صحبت ابنای روزگار نیَم/ به طبع خویشم پیوسته در جواب و سؤال (طالب آملی، ۵۴) ║ ق۱۲. چون به تقدیر داور کردگار و کج‌روی‌های سپهر بی‌مدار، عساکر قزلباش ایمان‌شعار، ... به مضمون ... رهین آزمون و اختیار گردیدند، ظلمۀ شقاوت‌آثار ... تیغ انتقام از نیام ظلم و ظلام کشیده (محمدابراهیم نصیری، ۱۳۲) ║ ق۱۳. به شعر تهنیت ار رفت اندکی تأخیر/ تنم رهین عنا بود و جان زبون سَقَم (سروش، ۱/۴۲۷) ║ ق۱۴. قضای چرخ عنانم گرفت و گشتم از این غم/ رهین بستر اندوه چون سلیم مُسَهّد (ادیب‌الممالک، ۲/۷۸۶)
۲. (درمورد کسی یا چیزی) متعلق و وابسته؛ در گروِ؛ رهینه ۲.
ق۵. هزار سال بمان در مراد خویش رهین/ موافقان به نعیم و مخالفان به عذاب (ازرقی، ۴) ║ ق۶. ایا زمانه به‌رغبت مطیع فرمانت/ ایا ستاره به طاعت رهین پیمانت (جبلی، ۱/۶۲) ║ ق۷. هان تا رهینِ امانیِ کاذبِ این جهان فانی نگردی (ابن بی‌بی، ۱/۲۰) ║ ق۸. فتح و نصرت قرین و دهر مطیع/ بخت و دولت رهی و چرخ رهین (عزیز استرآبادی، ۵۱۱) ║ ق۹. شمس‌الدین منشی و دیگر کتّاب و دبیران که تیر فلک بندۀ بنان و رهین بیان ایشان بود و هریک در حُسن عبارت و لطف کتابت یدِ بیضا می‌نمود (عبدالرزاق سمرقندی، ۱ ، ق۲/۹۲۹) ║ ق۱۰. رهین جام شراب است هوش اهل نظر/ ز جام لاله خراب است عقل هر هشیار (اهلی، ۸۰۷) ║ ق۱۱. رهین حیرتم ای دل ز ساده‌لوحی تو/ کز او جدایی و امید زیستن داری (سنجر کاشی، ۲۹۰) ║ ق۱۲. وعده شها دادیَم به یاری و ز آن شب/ شاد نمایم دلِ به وعده رهین را (حزین، ۵۹۵) ║ ق۱۳. تأیید همی‌ده به قهرمان شاه/ کش دل به تولّای تو رهین است (سروش، ۱/۷۱) ║ ق۱۴. کاین جان رهین حکمت و فضلستی/ بستان بها و درده مرهون را (ادیب‌الممالک، ۲/۴۷) ║ ۱۳۰۹ش. از قول من شیخ را سلام برسانید و بگویید نواب وکیل می‌گوید: مرد رهین قول خود است؛ اگر کسی ادعای مردی می‌کند باید از عهدۀ قول خود برآمده والا لاف و گزاف دروغی از رسوایی گوینده ثمری ندارد (نواب رضوی، ۱/۳۷۹) ║ ۱۳۳۵ش. بسا صورت‌ها که به خلاقیت نفس در این قوه پدید آید که در خارج وجود ندارد. کتابخانه‌های دنیا رهن و رهین این قوه و فُسحۀ این قوه بیش از عالم خارج است (الهی قمشه‌ای، ۲/۱۰۶)
۳. (درمورد کسی) که معمولاً به‌دلیل کار نیکی که درحق او انجام شده، از نظر اخلاقی در گروِ محبت و مهربانی آن است؛ مدیون.
ق۶. در سخا خاصیتی داری و آن خاصیت چیست/ نعمت اندک و آفاق رهینِ انعام (انوری، ۱/۳۲۴) ║ ق۷. خدایگان صدور زمان و کهف امان/ پناه ملت اسلام شمس دولت و دین ... - که اهلِ مشرق و مغرب به شُکرِ نعمتِ او/ چو اهلِ مصر به احسانِ یوسف‌اند رهین (سعدی۴، ۶۸۵) ║ ق۸. گر قبول اوفتد رهینم و شاد/ وگرش رد کنی، بقای تو باد (اوحدی، ۶۷۰) ║ ق۹. ترا ز ذوق ملامت خبر کجاست که دایم/ رهین نعمت و عزت قرین امن و امانی؟ (قاسم انوار، ۳۱۵) ║ ق۱۰. رهین نعمت این خاندان بوَد زان‌رو/ به شعر و مدحت این خاندان شعار کند (اهلی، ۴۶۶) ║ ق۱۱. درعوض هر ولایت که از مملکت آذربایجان به تصرف اولیای دولت ... درآمده، مع ولایات شروانات و هر محل دیگر که نواب اراده فرمایند برایشان مسلّم داریم و مع‌هذا این‌جانب ممنون منت و رهین لطف و عطوفت بی‌غایت بوده، هرآینه مزید مواد مصادقت و محبت می‌گردد (محمود افوشته‌ای، ۴۶۸) ║ ق۱۲. مروت کریمانه مقتضی آن شد که مَلِک اسحاق را از تنگنای تحصن مرخص و روانۀ ارض اقدس سازند که به معامله رسم عاجز‌نوازی مَلِک را رهین احسان و سرافرازی ساخته و استکشاف رأی و ارادۀ او نیز در این ضمن کرده باشند (مهدی استرآبادی۲، ۴۴) ║ ق۱۳. خاص و عام لشکر رهین اِنعام و مشمول افضال و اکرام او گشته، جنابش کعبهٔ آمال و قبلهٔ اقبال شد (خورموجی، ۲۹۵) ║ ق۱۴. رهین مهربانی این دو نفر هستم (امین‌الدوله، ۳۸۸) ║ ۱۳۲۱ش. من همیشه برای این ملا علی آقا طلب مغفرت می‌کنم و خود را رهین این آخوند اشتهاردی بدقیافه می‌دانم (عبدالله مستوفی، ۱/۲۳۳) ║ ۱۳۵۶ش. این دوست هم‌سفر زن و دوست خود را رها کرده، دنبال من راه افتاده‌بود! کار و گذشت و رفاقت و انسانیتی که هرگز از خود من سر نزده به آن تن نمی‌دادم و مرا رهین محبت خود گردانید (شهری۳، ۱۸۶)
دو. (اسم) ⇅ رهینیک. ۱.
ق۷. چون ز علّت وارهیدی ای رهین/ سرکه را بگذار و میخور انگبین (مولوی۲، ۱/۲۲۵) ║ ق۸. هر روز کند جور فلک بیدادی/ هر لحظه رهین غم کند آزادی/ این شاهد مُلک خوش عروسی است ولیک/ هر روز در آغوش کشد دامادی (ابوالقاسم کاشانی۱، ۱۸۵) ║ ای رهین کبر و طغیان و قرین ظلم و عدوان، نگویی که تا کی در این تیره خاکدان: در معصیت و منقصت و کبر چو ابلیس/ تخم بد و برگ بزه و بار وبالی؟ (نظام تبریزی، ۲۵۸) ║ ق۹. ای رهین عذاب، ای گرفتار غصه و اضطراب، هان بشتاب خود را دریاب کم کن ستیز (عبدالله قطب، ۱۱۱)
ترکیبات دیگر: دل رهینِ کسی (/چیزی) شدن