فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

ابتدا(ء)به‌ساکن

وضعیت: «تأییدشده»
ابتدا(ء)به‌ساکن ‎ebtedâ(ʼ)besâken‎
‌یک‌. (قید) ۱. پیش از هر کار یا هر چیز دیگر.
ق۱۳. مثل خروسی که شروع در خواندن نماید و ابتدا‌به‌ساکن بال‌های خود را برهم زند و بعد از آن بانگ گوید، خروس مزبور بالی به‌هم زده و ... در نهایت خوبی خواند (میرزا صالح۲، ۱۱۲) ║ ۱۳۶۹ش. کار زن‌ها همین است ... ابتدا‌به‌ساکن، در نگاه آن‌ها محکومی و بعد، وقتی باورت کردند، مریدت می‌شوند (روانی‌پور۲، ۱۰۸) ║ ۱۳۹۱ش. هرکسی که بخواهد وسیلۀ خود را واگذار کند ... ،بایستی ابتدابه‌ساکن جریمه‌های رانندگی را پرداخت کند (وروایی ـ فتاحی: مطالعات مدیریت ترافیک، ش۲۴‏/۳۶‏)
۲. بدون مقدمه و برنامه‌ریزی قبلی.
۱۳۱۲ش. مهمونه آب ‌دهنشو قورت داد و ابتدابه‌ساکن گفت: ... به‌عقیدۀ من حقیقتو نباید نهفت (هدایت۶، ۱۰۲) ║ ۱۳۸۲ش. بازپرس، بی هیچ سابقه و مقدمه‌ای، ابتدابه‌ساکن، به او می‌گوید حیف از شما نیست که وکالت همچو آدمی را پذیرفته‌اید (جعفری، ۲‏/۱۰۲۶‏)
‌دو‌. (اسم) ⇅ ابتدا(یِ) به ساکن‏۱.
۱۳۴۶ش. ابتدا به ساکن ... یکی از خصوصیات زبان‌های قدیم ایرانی است (مصطفی کیوان: یغما، ش۲۳۳‏/۴۹۵‏) ║ ۱۳۶۰ش. برخی مانند زنده‌یاد مصاحب آن را با «س» می‌نگارند ستالین ...، برخی دیگر، چون تلفظ ابتدابه‌ساکن دشوار است، با اس ... استالین ... (م. کاشیگر: هدهد، ش۲‏/۱۷۶‏) ║ ۱۳۸۰ش. علمای ادب تصریح کرده‌اند که ابتدا به ساکن در فارسی و عربی متعذّر و متعسّر است (مصطفی ذاکری: نشر دانش، ش۱‏/۶۳‏)
‌سه‌. (صفت) ⇅ ابتدا(ء)به‌ساکن‏‌یک‌. ۲.
۱۳۷۸ش. این بازی‌های تقدیر، این رمزورازهای پنهانی و این تصادف بی‌مقدمه و ابتدا‌به‌ساکن نبود (مشیری، ۱۳۱) ║ ۱۳۸۲ش. معلوم بود که ... این سمینار هم مثل همیشه بی‌مقدمه و ابتدابه‌ساکن نبوده‌است (جعفری، ۲‏/۹۴۷‏) ║ ۱۳۹۰ش. تجدد نهادها و نظام‌های سیاسی نه ابتدابه‌ساکن و خلق‌الساعه بوده‌است، و نه مبتنی بر یک علت و عامل خاص (محمد حسن‌نیا: کتاب ماه تاریخ و جغرافیا، ش۱۶۴‏/۵۹‏)

معنی ابتدا(ء)به‌ساکن | فرهنگ جامع زبان فارسی