وضعیت: «تأییدشده»
اپیدمی epidemi [<از فرانسوی épidémie>]
یک. (اسم) ۱. (پزشکی) شیوع و انتشار بیماری‌ای مسری در زمانی کوتاه و در میان تعداد زیادی از مردم (دارای معادل مصوب فرهنگستان، ۱۳۸۰، همه‌گیری).
۱۳۳۹ش. همین دو سه سال قبل اپیدمی آنفولانزا به همه‌جا رفت و در بعضی نقاط تلفات نسبتاً مهمی هم داد (محمد مجتهدزاده: جهان دانش، ش۱/۱۹۸) ║ ۱۳۵۷ش. ورود مهاجرین اروپایی مصادف با بروز چهار حادثۀ اسف‌آور گردید که عبارت بود از اپیدمی بیماری آبله و ... (عبدالله فریار: وحید، ش۲۴۶و۲۴۷/۴۶) ║ ۱۳۷۸ش. معلوم شد اپیدمی کوری هیچ‌کس را در امان نگذاشته، هیچ چشم بینایی باقی نمانده تا بتواند از لنز میکروسکوپ چیزی ببیند (مشیری، ۲۶۷)
۲. (مجاز) امر یا رفتاری معمولاً نامطلوب که در میان بسیاری از افراد جامعه رواج یافته‌است.
۱۳۱۲ش. این شوخی صورت اپیدمی به‌خود گرفت و گروهی از آدم‌میمون‌ها ازرویِ حس کنجکاوی مقلد مرشد خود نسناس گردیدند (هدایت۶، ۱۲۴) ║ ۱۳۴۵ش. اختلاف و کشمکش در زندگی خانواده‌های ایرانی تقریباً یک اپیـدمی و گـرفتاری عـمومی است (عذرا کتابچی: مسائل ایران، ش۳۶/۴۲۶) ║ ۱۳۶۰ش. این اشتباه به‌طور رایج و به‌صورت یک اپیدمی تقریباً در نوشته‌ها و سخنرانی‌های معاصرین ... دیده می‌شود (مهدی حائری یزدی: ضمیمهٔ مجلهٔ دانشکدهٔ علوم ادبیات و انسانی دانشگاه تهران، ش۵/۳۶) ║ ۱۳۹۲ش. کاربرد نامناسب، بی‌ربط و حشو برخی از کلمات، در بسیاری از شعرهای خردسال، کودک و نوجوان امروز به‌صورت اپیدمی درآمده‌است (انسیه موسویان: کتاب ماه کودک و نوجوان، ش۱۸۷/۷۸)
دو. (صفت) ۱. ⇅ همه‌گیر، اپیدمیک.
۱۳۱۸ش. در موقع بروز بیماری‌های همه‌گیر (اپیدمی) حتماً آب را برای آشامیدن بجوشانید (مدرّسی: آموزش‌وپرورش، ش۵/۲۸) ║ ۱۳۵۶ش. صدای مهربانش را شنید: چیزی نیست خانم، تب و اسهال اپیدمی است (میرصادقی۷، ۸) ║ ۱۳۸۸ش. تحقق مقادیر یادشده منوط به امکان دسترسی زوج‌ها ... به برنامه‌های بهداشت و تنظیم خانواده و تلاش برای پیشگیری از بیماری اپیدمی ایدز است (الهام فتحی: برنامه، ش۳۳۴/۲۱)
۲. (درمورد یک امر یا رفتار معمولاً نامطلوب) رایج در میان جامعه.
۱۳۶۸ش. چه کسی می‌تواند ادعا کند مناسبات غلط اقتصادی که نظام اجتماعی ما را فلج کـرده‌است اپیـدمی نـیست (بهروز گرانپایه: دانشگاه انقلاب، ش۷۲/۳۱) ║ ۱۳۷۵ش. عـلت دیـگر اپیدمی شدن فساد نصب مدیران نالایق، ناوارد و بی‌سواد است که به صرف روابط، آشـنایی و کـارچاق‌کـنی به مدیریت گمارده می‌شوند (ابوالقاسم گلباف: گزارش، ش۶۵/۴) ║ ۱۳۸۹ش. متأسفانه مسئله‌ای در کشور ما اپیدمی شده و آن این است کـه دسـتگاه‌ها و ارگان‌ها می‌خواهند همهٔ اختیارات را داشـته بـاشند اما هیچ مسئولیتی نداشته باشند (ناشناس: نامهٔ اتاق بازرگانی، ش۵۰۷/۱۲۲)