فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

ستون‌بندی

وضعیت: «در حال ویراستاری»
ستون‌بندی ‎sotunbandi‎
(اسم) ۱. (معمولاً در اسناد و نوشته‌های تجاری) طبقه‌بندی و تنظیم کردن اطلاعات معین در ردیف‌های عمودی.
۱۳۰۴ش. در تحریر و ستون‌بندی و جمع ارقام تا این ساعت اقدامی نشده و لهذا مترصد است که تا روز یکشنبه بودجۀ وزارت معارف، به نحوی که فوقاً شرح داد، تقدیم شود (احصائیۀ کل تعلیمات مملکت: تعلیم و تربیت، ش۲‏/۳۴‏) ║ ۱۳۱۶ش. ممکن است ستون‌بندی دفتر کل به نحوی ترتیب داده شود که احتیاجی به دفتر جنسی علیحده نباشد ... در این صورت علاوه بر ستون مدیون و دائن و تفاضل، ستون تعداد خرید و فروش و موجودی نیز بر آن افزوده می‌شود (سپهبدی مبصر: مجموعۀ حقوقی، ش۴۷‏/۷‏) ║ ۱۳۳۴ش. از ۱۹۲۸ به بعد دفاتر تجاری را با ماشین تحریر ستون‌بندی کرده و منظم و مرتب می‌نمایند (محمود سرشار: کانون وکلا، ش۴۶‏/۱۲‏) ║ ۱۳۷۴ش. به‌ دفترودستک نگاهی گذرا می‌اندازم ... می‌پرسم: قربانت شوم! این‌ها چیست؟ این ستون‌بندی‌ها چه معنایی دارد؟ این عدد و رقم‌ها‌ چه ارتباطی با بندۀ حقیر دارد؟ (محمد حیدری: گزارش، ش۵۳‏/۴۶‏) ║ ۱۳۸۰ش. اطلاعات باید به شیوه‌ای مؤثر ویرایش و مدیریت و ستون‌بندی گردد تا اهداف درنظرگرفته‌شده را دنبال نماید (زهرا سیف کاشانی: تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌های عمومی، ش۴۱‏/۴۹‏)
۲. (در تذهیب) رسم کردن خطوط تزیینی عمودی در اطراف صفحۀ کتاب، لابه‌لای سطرها، یا روی جلد.
۱۳۳۹ش. آتشکده از حاجی لطفعلی بیک آذر ... نستعلیق غلامعلی بن محمد شیرازی ... برای آقا میرزا مرتضی قلی، عنوان شنگرف، جدول و ستون‌بندی شنگرف و لاجورد و زر با سرلوح زرین (نسخه‌های خطی: ضمیمۀ مجلۀ دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، ش۱‏/۷‏) ║ ۱۳۵۳ش. ستون‌بندی: دربارۀ جدول‌کشی‌های برخی مینیاتورها و سرلوحه‌های کتاب این اصطلاح به‌کار برده می‌شود (رضا مایل، ۱۳۲) ║ ۱۳۷۹ش. فهرست‌نگار ... به‌هیچ‌وجه متذکر آن نمی‌شود که ... میان جدول و کمند چه مقدار فاصله است. همچنین است درمورد ستون‌بندی و دیگر ترسیمات، درمورد مسطر و صفحه‌آرایی (حمیده نوروزیان: نامۀ بهارستان، ش۱‏/۱۲۰‏) ║ ۱۳۸۱ش. جدول: خطوطی است ... که در اطراف نوشتۀ یک صفحه به شکل مربع مستطیل و یا برای ستون‌بندی در نسخه‌های دیوان و تقویم می‌کشیده‌اند (ایرج افشار: نامۀ بهارستان، ش۵‏/۱۵۶‏) ║ ۱۳۸۶ش. این نسخه دارای ۵۴۹ برگ چهارمصرعی است و مجدولِ چهارخطه و ستون‌بندی‌هایش دوخطه. منحصراً یک مجلس تصویر دارد که قطعاً از چشم‌زخم دست‌بردگی در امان مانده‌است (ایرج افشار: نامۀ بهارستان، ش۱۳-۱۴‏/۲۰۱‏) ║ ۱۳۸۷ش. سه ردیف خطوط ستون‌بندی‌های صفحات رنگین، آرایشی و سراسر نقش‌دار و گُل‌آگین است. میان سطور صفحه‌هایی چند دندان‌موشی به طلا شده‌است (ایرج افشار: نامۀ بهارستان، ش۱۳-۱۴‏/۲۰۵‏)
۳. (معماری) چیدمان ستون‌ها در یک ساختمان.
۱۳۵۹ش. شبستان شمالی طرح ستون‌بندی شبستان جنوبی را تکرار می‌کرده، جز آنکه فاقد مقصوره بوده و ستون‌های داخلی شبستان همگی استوانه‌ای‌شکل بوده‌اند (باقر آیت‌الله‌زادۀ شیرازی: اثر، ش۱‏/۱۷‏) ║ ۱۳۸۴ش. تعیین قدمت این مقبره دشوار است ولی ... هرتسفلد‌ و برخی‌ دیگر معتقدند‌ این یک مقبرۀ مادی است و از نظر حجاری و ستون‌بندی در شمارۀ مقابر مهم دورۀ ماد است (غلامحسین نوعی: تاریخ‌پژوهی، ش۲۲-۲۳‏/۱۸۹‏)
۴. (در صفحات روزنامه‌ها، مجلات و مانند آن‌ها) تنظیم کردن نوشته‌ها در ردیف‌های عمودی.
۱۳۶۶ش. فرهنگ کوچک آکسفورد در ۲۶۷۲‌ صفحه‌ و دو‌ مجلد می‌باشد و فرهنگ کامل آریانپور بیش از ۶۳۰۰ صفحه و در ۵ مجلد تدوین‌ شده‌است ولی اختلاف حجم آن‌ها به‌واسطۀ نوع صفحه‌بندی و ستون‌بندی و انتخاب حروف درشت در فرهنگ آریانپور‌ و حروف‌ ریز‌ در فرهنگ آکسفورد می‌باشد (شهناز خدیوی: جامعه‌شناسی کاربردی، ش۱‏/۷۳‏) ║ ۱۳۶۹ش. نام مجله، قطع، رنگ، عکس، طراحی صفحه‌ها، تیتر‌ و سوتیتر‌، ستون‌بندی و انتخاب حروف ازجمله عناصر مهم صفحه‌آرایی یک مجله به شمار می‌روند (نسرین بنیادی: رسانه، ش۱‏/۴۶‏) ║ ۱۳۸۱ش. بعضی از روزنامه‌های ما حتی ستون‌بندی‌شان شبیه‌ نیویورک‌تایمز و ... است (رضا داوری اردکانی: نامۀ فرهنگ، ش۴۴‏/۳۱‏)

معنی ستون‌بندی | فرهنگ جامع زبان فارسی