وضعیت: «در حال اصلاحات ویراستاری»
سپردن sepordan, sepa- [گونۀ دیگر: اسپردن، سپریدن؛ بن مضارع: سپار۳، سپر؛ (سپُردن تلفظ کهن و سپَردن تلفظ جدید است)]
(فعل متعدی) ۱. (درمورد راه یا مسافت) طی کردن آن؛ گذر کردن از آن ؛ اسپردن ۱(espordan, espa-).
ق۴. به گامی سپرد از ختا تا ختن / به یک تگ دوید از بخارا به وخش (شاکر بخارایی: اسدی۲، ۲۱۷) ║ ق۵. سپرده بارۀ میمون تو فراز و نشیب / گرفته رایت منصور تو بلاد و قفار (ابوالفرج رونی، ۱۷۳) ║ ق۶. بباید هر دمت صد بار مردن / که بتوانی تو این وادی سپردن (عطّار۵، ۲۳۶) ║ ق۷. ما هیچ وادی قطع نکردیم و زمینی نسپردیم که کافران را به خشم آرد (مؤیّد خوارزمی، ۴/۶۳۴) ║ ق۸. بر سمت سیواس منازل قطع می‌کرد و مراحل می‌سپرد (عزیز استرآبادی، ۵۲۸) ║ ق۹. بادیۀ هستی خود بسپرد / پی به نیستان عدم آورد (جامی۳، ۱/۵۲۳) ║ ق۱۰. تا چند در کوی بدعت گذری و تا کی زمین غفلت سپری؟ (ابومسلم‌نامه، ۳/۵۲۰) ║ ق۱۱. به پای مور فراخنای عرش اعظم نتوان سپرد (خالقداد۲، ۲/۲۲۱) ║ ق۱۲. با خنگ هوا وادی غفلت بسپردیم / با چنگ هوس پردۀ عصمت بدریدیم (نشاط، ۱۲۹) ║ ق۱۳. یک فرسخ دامنه را سپرده، به آسیابی رسد (ضرّابی، ۲۶) ║ ق۱۴. نه راه دیر سپاری نه سوی کعبه روی / نه فهم قرآن داری نه درک آیت زند (ادیب‌الممالک، ۲/۱۳۵) ║ ۱۳۲۳ش. آواز مردم اصفهان از دور و نزدیک ... فاصله‌ها را سپرده، بریده‌بریده به‌گوش می‌رسید (جمالزاده۳، ۳۷۰) ║ ۱۳۴۰ش. هزاران هزار زائر ... طی چند قرن از یزد راه افتاده‌اند و پیاده و سواره با دلی آرزومند منازل کویر را سپرده‌اند تا رسیده‌اند به شهر مقدس مشهد (مهاجر، ۹۳) ║ ۱۳۷۵ش. یکی‌دو کیلومتر دیگر هم راه سپردند (مندنی‌پور۱، ۱/۳۶۱)
۲. پا بر روی چیزی نهادن یا پایمال کردنِ آن ؛ اسپردن ۲(espordan, espa-).
ق۴. متازید و این کشتگان مسپرید / بگردید و این خستگان بشمرید (فردوسی، ۵/۱۴۷) ║ ق۵. بسپرد به پای ناکسان دهر مرا/ تا کرد مجال یادشان قهر مرا (قطران، ۵۲۳) ║ ق۶. تو را و لشکر تو را چون مور در زیر پی بسپرم (اسکندرنامه، ۴۲۳) ║ ق۷. چنگال پلید خوک ترسا / نسپرد حریم عیسی آسان (قمری آملی، ۲۴۸) ║ ق۸. حشمت مَبین و سلطنت گل که بسپرد / فراش باد هر ورقش را به زیر پی (حافظ، ۱/۸۵۸) ║ ق۹. به روزگار فرخنده‌آثارش ... پای هیچ ستم‌پیشه‌ای ساحت سرای کسی به گام مناقشت و مزاحمت نسپرد (شرف‌الدین یزدی، ۱/۲۵۰) ║ ق۱۰. گر به زمین بسپری نعل سمند جلال / آینه‌دانی شود سربه‌سر این خاکدان (محتشم، ۱/۵۲۱) ║ ق۱۳. زمین سپارد اسب ملوک و اسب ملک / سر ملوک زمین بسپرد به زیر نعال (سروش، ۱/۴۰۷) ║ ق۱۴. با دست‌های کوچک خود جان خسته را/ در کف گرفته‌ام که به پای تو بسپرم (ادیب‌الممالک، ۲/۴۹۶) ║ ۱۳۱۶ش. گمان نمی‌کنم زمینی در دورترین مرز این کشور مانده باشد که خنگ خدایگان آن را زیر قدم نسپرده باشد (مؤتمن، ۳۰۵) ║ ۱۳۶۸ش. در تمام سال‌هایی که از بلخ تا مکه ... را زیر قدم سپرده بود وجود این مزاحم جدایی‌ناپذیر را احساس کرده بود (زرّین‌کوب۲، ۱۵۰)
۳. (درمورد محدوده‌ای از زمان) گذراندنِ آن؛ آن را به پایان رساندن.
ق۴. که فرجام هم روز تو بگذرد / خنک آن‌که گیتی به بد نسپرد (فردوسی، ۶/۱۱۲) ║ ق۵. جهان را به شادی همی‌بسپرند/ همه با می و رود و رامشگرند (فرامرزنامه، ۱۰۲) ║ ق۶. به تعلیق آن درس پنهان‌نویس / که نقشی عجب بود و نقدی نفیس ـ در اوتار علوی بسی رنج برد / بسی روز و شب را به فکرت سپرد (نظامی۶، ۱۰۸) ║ ق۷. خلق حق گیرد و ز خود گذرد / عمر را در حصول آن سپرد (سلطان ولد، ۳۴۴) ║ ق۸. هفتاد سال شد که با تلخ و شیرین روزگار در خوارزم با این طایفه سپرده‌ام و به سر برده. اکنون هنگام نزول بلا است (رشیدالدین فضل‌الله۱۳، ۱/۵۱۶) ║ ق۹. دمی چند بسپرد و ناچیز شد/ به خنده فلک گفت او نیز شد (شامی، ۷۶) ║ ق۱۰. نیست فریبنده‌تر از من کسی / عمر به بازیچه سپردم بسی (عرفی، ۳/۲۰۰) ║ ق۱۱. رحمةالله معشرالماضی/ که به مردی جهان سپردندی ـ راحت جان بندگان خدای/ راحت خویشتن شمردندی (شیخ علی‌نقی کمره‌ای: نصرآبادی۱، ۱/۳۳۷) ║ ق۱۲. آنان که تلخی شب هجران کشیده‌اند / دم را به آفتاب قیامت سپرده‌اند (تأثیر، ۵۵۷) ║ ق۱۳. شاهزاده چندان سنت مردم لوط را بر خود فرض داشته که شیخ‌الاسلام و نایب‌الصدر بلد ما را، که سنین کهولت سپرده‌اند، به جای پسران امرد به سرای خویش آورده (لسان‌الملک سپهر، ۱/۴۵۴) ║ ق۱۴. آن وقت که ایرانیان به علم و دانش بلندآوازه بودند، مردم فرنگ چونان دیو و دد روزگار به وحشت می‌سپردند (مراغه‌ای، ۸۷) ║ ۱۳۳۰ش. عمری بسپردیم به کام دگران / ما در تشویش و قوم در خواب گران (بهار، ۲/۱۲۹۵) ║ ۱۳۴۴ش. به مردمی که در قمارخانه‌ها و می‌فروشی‌ها عمر به سر می‌بردند و آنانی‌که در مساجد و عبادتگاه‌ها زندگی می‌سپرند نیز نظر کنیم تا ... (شهری۶، ۱/۴۱۸)