سفارشی

وضعیت: «در حال اصلاحات ویراستاری»
سفارشی ‎sefâreši‎
‌یک‌. (صفت) ۱. (درمورد کالا یا چیزی) درخواست‌شده از سوی کسی.
ق۱۳. بایست تابه‌حال ... بلورآلات سفارشی حاجی محمدتقی بلورفروش به طهران رسیده، فروش هم شده باشد (اسناد تجارت، ۱۷۶) ║ ق۱۴. چشمش به امیدوار افتاد که با چند سوار اسب‌های سفارشی را آورده، متحیّر است منزل خواجه را چگونه پیدا کند (خسروی۱، ۱۶۹) ║ ۱۳۲۱ش. بعضی از شاگردهای میرزا[ی کلهر] مهرهائی به او سفارش می‌دادند. میرزا در مهرهای سفارشی به میرزا نصرالله و ترکیب کلمات آن، سلیقه و اسلوب خود را به کار می‌برد (عبدالله مستوفی، ۱‏/۲۴۳‏) ║ ۱۳۵۳ش. دخترانش ... یک خیاط‌خانه باز کرده بودند و در آنجا ... نامه‌های عاشقانۀ سفارشی هم می‌نوشتند (فرزانه، ۶۰) ║ ۱۳۷۵ش. چند تا کار سفارشی داشتم که مجبور بودم تا چهارشنبه‌سوری تحویل بدهم (پژواک، ۳۵۵)
۲. (درمورد نامه یا بسته‌های پستی) ارسال‌شده با پست سفارشی که در آن برای اطمینان از وصول، قبض رسید برای فرستنده صادر و از گیرنده امضا گرفته می‌شود.
ق۱۴. روزی که مهمان آجودان مخصوص بودیم، پست طهران رسید و پاکت سفارشی به اسم من آورد (اعتمادالسلطنه۱، ۹۷۵) ║ ۱۳۰۹ش. قبض رسید تلگراف سفارشیِ شب گذشته و سواد تلگراف آقای عدل‌الدوله را از بغل بیرون آورده، ارائه دادم (نواب رضوی، ۱‏/۲۸۲‏) ║ ۱۳۲۴ش. هر وقت نامۀ سفارشی و یا بستۀ کتابی برایم داشت و می‌بایست دفتر سفارشی او را امضا کنم، اغلب ... صفحه را اشتباهی برایم باز می‌کرد (آل‌احمد۶، ۱۳۱) ║ ۱۳۶۲ش. خلاصه ... او موفق می‌شود یک شعبۀ پستی باز یا دست‌کم یک مأمور پست درحال خدمت پیدا کند و نامۀ سفارشی‌اش را به او بدهد (کلانتریان، ۲۳۶)
۳. (درمورد کار، شعر یا نوشته) انجام یا آفریده‌شده به درخواست و امر کسی و نه لزوماً مطابق خواست و میل انجام‌دهنده یا پدیدآور.
۱۳۲۱ش. مقالات سفارشی که در اطراف بیانیۀ رئیس‌الوزراء در روزنامه‌جات نوشته شده، چون دستور آن‌ها را خود و هواخواهانشان داده‌اند، چیزی نیست که برهان و منطق در آن‌ها راهی داشته باشد (عبدالله مستوفی، ۳‏/۱۲‏) ║ ۱۳۴۸ش. بیچاره شاعر پس از ارتکاب یک بهاریۀ سفارشی، به این امید که صله را بگیرد ... شعر می‌ساخته (شریعتی، ۵۶۵) ║ ۱۳۷۷ش. قاسم هاشمی‌نژاد در نگارش فیلم‌نامۀ ... با چند قیدوبند روبه‌رو بوده‌است. اولی سفارشی بودن فیلم‌نامه است. سفارش‌دهندۀ این فیلم‌نامه واروژ کریم‌مسیحی است (فیلم، ش۲۲۵‏/۱۳۸‏)
۴. (مجاز) (درمورد چیزی) که باکیفیت، مخصوص و عالی است، گویی برای شخصی خاص و به‌طور ویژه ساخته شده‌است.
۱۳۴۴ش. آن که من خوردم پررنگ بود. این یکی کمرنگ است؛ این یکی توی استکان است؛ این یکی سفارشی است (ترقّی۳، ۱۴۲) ║ ۱۳۶۳ش. حاج آقا دو تا نان داغ برشتۀ سفارشی تا کرد و گذاشت زیر بغلم (مرادی کرمانی، ۶۱۳) ║ ۱۳۸۰ش. سفارشی است ... از طرف فرنگیس (کریم‌زاده، ۱۸۲)
‌دو‌. (قید) ۱. ⇅ سفارشی‏‌یک‌. ۲.
ق۱۴. کاغذی هم از معتمدالدوله سفارشی آمده بود و یک پارچۀ چوخا برای لبادهٔ من فرستاده بود (محمد کمره‌ای، ۲‏/۱۲۹۹‏) ║ ۱۳۰۹ش. ارباب جواب داد که شما تلگراف را همین الآن سفارشی مخابره می‌کنید (نواب رضوی، ۱‏/۴۲۴‏) ║ ۱۳۱۰ش. اگر اسباب زحمت نیست، مقرر فرمایید که هر دو پاکت را سفارشی دوقبضه به طهران ارسال دارند تا اطمینان خاطر به وصول آن‌ها بیشتر باشد (محمد قزوینی: نامۀ بهارستان، ش۹-۱۰‏/۱۷۳‏)
۲. ⇅ سفارشی‏‌یک‌. ۴.
۱۳۳۶ش. حتی جاسیگارهایشان هم همه صدف بود؛ سفارشی از چین وارد کرده بودند (شعله​ور، ۲۱۱) ║ ۱۳۵۵ش. از اون گل‌سرخی‌های کرمونیه؛ برای بابام سفارشی میارن (میرصادقی۶، ۶۵) ║ ۱۳۷۴ش. نامی‌ پهلوان حتی جوراب پاهایش سفارشی بافته می‌شد (دولت‌آبادی۲، ۲‏/۱۹۳‏)
۳. ⇅ سفارشی‏‌یک‌. ۳.
۱۳۴۳ش. ما در تهران سفارشی قصه نمی‌نویسیم (آل‌احمد۸، ۲۷۰)
ترکیبات دیگر: پستِ سفارشی