فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

اتقی

وضعیت: «تأییدشده»
اتقی ‎atqâ‎ [املای دیگر: اتقا؛ صورت تفضیلی و عالیِ تقی، متقی، واقی؛ <عربی>؛ (صورت تفضیلی متقی استعمال فارسی‌زبانان است.)]
‌یک‌. (اسم) کسی که پرهیزگارتر و باتقواتر از دیگران است.
ق۶. سدیگر متقی آن بُوَد که از حرام متقی بُوَد، ... اما یکی اتقی آن بُوَد که از حلال پرهیز کند ...؛ ددیگر اتقی آن بُوَد که از دون وی بپرهیزد ... (ژنده‌پیل۱، ۱۵) ║ ق۸. علی علیه‌السلام، که اعلم و اتقی و ازهد اصحاب رسول ... بود، چهار زن داشت (عزالدین کاشانی، ۲۵۹) ║ ق۱۰. آن مرد ملول شد و نزد عمرو بن‌ عبید آمد که افقه و اورع و اتقی زمان بود (فخرالدین صفی، ۱۸۷) ║ ق۱۳. آقای شیخ محمد جعفر شوشتری، که افضل و اتقی و اورع علمای عصر هستند ...، به شهر دارالخلافه تشریف آورده، در منزل جناب آقای حاجی نزول فرمودند (ایران۱، ۳‏/۲۳۲۵‏) ║ ق۱۴. الزم احتیاجات ملل ... این است که ... عنان مصالح جمهور به‌دست آن اشخاص بیفتد که افضل و اعلم و اتقی و اکمل و اعقل قوم محسوب می‌شوند (روحی، ۱۵۳) ║ ۱۳۳۹ش. اهل بیت ... اعلم و اورع و اتقی زمان خود بودند (محمدحسین طباطبایی: مکتب تشیع، ش۴‏/۲۵۷‏)
‌دو‌. (صفت) ۱. پرهیزگارتر و باتقواتر از دیگری.
ق۱۲. اعلم و اتقی کسی از وی نبود / همتش آن بود که در طی نبود (تأثیر، ۱۲۴) ║ ۱۳۵۸ش. فرض کنیم چند تا مجتهد داریم که یکی از آن‌ها زن است... و این زن... اَورَع و اتقی از آن مردهاست، آیا تقلید از این زن جایز است؟ (مطهری۳، ۲۹‏/۴۲۹‏)
۲. (درمورد چیزی) محافظت‌کننده‌تر از هر چیز دیگر.
ق۷. مودّت او عروۀ وثقی و جُنّۀ‌ اتقی باید ساخت و سدّی از موافقت او در پیش مخالفت ایام باید کشید (جرفادقانی، ۱۰۳)
۳. (درمورد امری) پرهیزگارانه‌تر از چیز دیگر.
ق۹. جامهٔ خود را کوتاه کن که آن هم ابقی باشد و هم اتقی، یعنی به تقوی و طهارت نزدیک‌تر باشد (کاشفی۲، ۲۳۸)
۴. ⇅ اتقی‏‌یک‌..
ق۱۰. به لمحه‌ای ثمر تر ز نخل خشک رسان/ ز فیض آب وضوی تقی شه اتقا (محتشم، ۱‏/۲۶۳‏) ║ ق۱۳. نادرشاه افشار ... از ولایات عراق عجم و سایر ممالک محروسۀ ایران هر ولایتی یک نفر عالم اعلم اتقی انتخاب نموده به صوب میعاد دعوت فرمود من‌جمله از کاشان جناب سید مزبور روانه شد (ضرابّی، ۲۸۷)

معنی اتقی | فرهنگ جامع زبان فارسی