وضعیت: «تأییدشده»
ابدالآباد abadol’âbâd, _ dal _ [<عربی>]
یک. (قید) تا ابد.
ق۵. ظاهر کردیم که هر نفسی که او به خیرات که آن بسایط است آراسته شود، ابدالآباد با آن خیرات بماند (ناصر خسرو۶، ۲۷۴) ║ ق۶. نعمت بهشت هرگز فانی نگردد و ابدالآباد جاودانه بماند (سواد اعظم، ۸۱) ║ بانگ کرد که ... در این جای ابدالآباد ماندی (طرسوسی، ۱/۵۵۶) ║ ق۷. خویش را ابدالآباد به آتش دوزخ گرفتار نتوان کرد (جوینی، ۱/۵۵) ║ ق۸. قاضیان و اتباع ایشان و دیّوثان ابدالآباد در دوزخ باشند (عبید، ۲۵۰) ║ ق۹. بندۀ مؤمن به وجود نور ایمان از تلخی کفر نجات یابد و به شیرینی... ایقان و عرفان ابدالآباد مُحلّی ماند (معین‌الدین فراهی، ۶۲) ║ ق۱۰. هرکس که یک دانگ‌ونیم به‌ناحق از کسی بستاند ابدالآباد در دوزخ بماند (خواندمیر۱، ۲/۴۳۱) ║ ق۱۱. بدان حالت همیشه و لایزال باشد ابدالآباد (خالقداد۲، ۲/۱۷۷) ║ ق۱۲. در اصفهان که ابدالآباد آباد باد، بادِ بلا وزیدن گرفته (مهدی استرآبادی، ۱۳۴) ║ ق۱۳. بر خودم مخمّر کرده‌ام که این دوستی تازه را ابدالآباد نگاه دارم (فرّخ خان، ۱/۳۸۴) ║ ق۱۴. بعدالیوم مابین اعلیحضرت ایمپراطور کل ممالک روسیه و اعلیحضرت پادشاه ممالک ایران... مصالحه، مودّت و وفاق کامل ابدالآباد واقع خواهد بود (رضاقلی خان، ۹/۶۸۷) ║ ۱۳۴۵ش. سدی محکم میان دو عالم کشیده می‌شود و عالم نور ابدالآباد در آرامش و صلح خواهد ماند (محمدجواد مشکور: وحید، ش۳۵/۹۴۵)
دو. (صفت) جاوید و همیشگی.
ق۶. زندگانی موکب اعلی خدایگان معظّم ... در تقریر مصالح احوال جهانیان ... و ادّخار قصوی کامکاری ابدالآباد باد (خاقانی۲، ۳۱۳) ║ ق۷. مگر تو لطف صحبت ما را نمی‌بینی، که در حق دوستان است و ابدالآباد است (شمس تبریزی، ۱/۱۳۶) ║ ق۸. از ابتداء جلوس بر سریر سلطنت و تخت پادشاهی و مملکت که به دوامِ ابدالاباد متصل باد و تومانات بسیار ... درین وجه استغراق فرموده (ابن هندوشاه۱، ۱، جزء۱/۲۹۶) ║ ۱۳۷۷ش. حالا به فکر اسارت ابدالآباد خودت باش (سناپور۱، ۳۱۱) ║ ۱۳۷۹ش. غایت انسان سعادت ابدی است که در لقاء و قرب خداوند ابدالآباد است (خرّمشاهی، ۳۳۲)
سه. (اسم) زمان بی‌پایان ؛ قس: ازل‌الآزال.
ق۶. از بهرِ صد سال این‌همه سعی بکردم و می‌کنم از بهرِ ابدالآباد آخر صدیکِ این سعی بباید بود (عین القضات۲، ۲/۱۳۶) ║ آخر ابدالآباد را چندان استعداد بباید کردن که زمستان را کنی به خریف (عین‌القضات۲، ۱/۳۰۷) ║ ق۷. بل اگر دنیا پر از ارزان تقدیر کنیم و مرغی در خاطر آریم که هر هزارهزار سال یک دانه از آن چیند، آن ارزن نیست شود، و از ابدالآباد چیزی کم نشده باشد (مؤیّدالدین خوارزمی، ۴/۹۷) ║ ق۹. فیض آن ظهور تجلی جمال که سبب هدایت عالمیان است بر عرصۀ ابدالآباد منبسط گشت (قاسم انوار، ۴۰۳) ║ ق۱۳. در تواریخ و کتبی که از قدیم دارند ابتدای خلقت عالَم را ازل‌الآزال و انتهای آن را ابدالآباد نوشته‌اند (عبداللطیف شوشتری، ۳۳۰)
تا ابدالآباد
⇅ تا ابد.
ق۴. ازسَرِ کوه گردان‌گردان می‌گردد تا بن کوه و همچنین تا ابدالآباد حال او این است (تفسیر طبری، ۴/۱۰۱۲) ║ ق۶. در مقام قربت لقاء و رؤیت یابد، تا ابدالاباد دولت بر دولت یابد و نعمت بر نعمت یابد (ژنده‌پیل۳، ۱۹۹) ║ ق۷. تا منقرض عالم بلکه تا ابدالاباد خوشه‌چینان خرمن این دولت از این ثمرۀ سعادت تناول می‌کنند (نجم دایه، ۳۲۹) ║ ق۸. تصرفِ حق در بندگانِ خود تا ابدالآباد باقی است (افلاکی، ۱/۲۹۹) ║ ق۹. مپندارید که هرکه مُرد جان برد. نیستی منزلی است که آدمی به آن نرود، از آن روز که هست شد تا ابدالآباد الوان هستی است که او را پیش می‌آید (عبدالله قطب، ۱۸۱) ║ ق۱۰. بر من فرض است که همشهریان خود را از مذهب باطل منع کنم، اگرنه تا ابدالآباد در دوزخ بمانند (ابومسلم‌نامه، ۳/۳۵) ║ ق۱۳. مصریان را در حالتی که امروز ایشان را می‌بینید بار دیگر تا ابدالآباد نخواهید دید (فاضل همدانی۱، ۱۲۹) ║ ۱۳۳۳ش. ای بزرگ اسرائیل... نگذار لعنت اسرائیل تا ابدالآباد بر ما بماند (مدرّسی۲، ۱۰۴) ║ ۱۳۵۹ش. خانه را گرو گذاشتم و سی‌وپنج‌هزار تومان قرض گرفتم و قسط‌بندی کردیم که لابد تا ابدالآباد ماهی پانصد تومان از حقوقم کسر کنند (دانشور۲، ۶۱) ║ ۱۳۷۹ش. می‌خواهم همیشه بمانم، همیشه و تا ابدالآباد (خرّمشاهی، ۸۱)