وضعیت: «تأییدشده»
ابلهانه ablahâne [<← ابله + -انه>]
یک. (صفت) (درمورد چیزی یا امری) که بر نادانی و بی‌عقلی دلالت می‌کند یا از آن ناشی می‌شود.
ق۶. زین جمله که گفته‌ام ندارم / جز سبلت و ریش ابلهانه (انوری، ۲/۷۲۳) ║ ق۷. زآن ره خرد دقیقه‌بین را / اندیشۀ ابلهانه دیدم (مولوی۱، ۳/۲۷۱) ║ ق۱۰. حکیم از او سئوالی کرد، جوابی ابلهانه بازداد (فخرالدین صفی، ۱۹۳) ║ ق۱۳. محمدقلی خان افشار نیز از محرومی عقل و عدم تمیز و فتور رأی و ضعف نفْس با تملّقات ابلهانه و اطوار سفیهانه پیِ ایشان گرفت (دنبلی، ۹۰) ║ ق۱۴. این نتیجۀ آن امتیاز ابلهانه‌ای است که قبل از سفر سوم به واسطۀ دولقورکی محض پذیرایی موکب همایون به فرنگ داده شده بود (اعتمادالسلطنه۱، ۹۳۸) ║ ۱۳۱۲ش. وقتی انسان از وصول به آرزو و غایت مطلوب خود، که البته همیشه کودکانه و ابلهانه است، مأیوس شد، از خودش و از دنیا همه بدش می‌آید (حجازی۲، ۲۵۹) ║ ۱۳۵۰ش. او دریافته که عمری بیهوده تلف کرده و ریاضت و گوشه‌گیری کار ابلهانه‌ای بوده‌است (آرین‌پور۱، ۲/۲۷۷) ║ ۱۳۸۷ش. بیل که از این حرکتِ ابلهانۀ ارمیا عصبی شده‌است، دوباره فریاد می‌کشد (امیرخانی، ۱۶۹)
دو. (قید) از روی نادانی و بی‌عقلی.
ق۶. به گدایی گفتم ای نادان / دین به دنیا مده ز بهر دو نان - ابلهانه جواب داد از صف / کز پیِ خرقه و جماع و علف - راست خواهی بدین تلنگ خوشم / این کنم بِهْ که بار خلق کشم (سنایی۳، ۱۹۵) ║ ق۸. نی کم سخنی است بشنو از من / هرچند نماید ابلهانه (نزاری، ۲/۳۷۱) ║ ق۱۰. ز منجنیق فلک سنگ فتنه می‌بارد / من ابلهانه گریزم در آبگینه حصار (عرفی، ۲/۱۱۹) ║ ق۱۱. محمدصالح از بادۀ غفلت و غرور سرمست گشته، ابلهانه بساط سلطنت گسترده، هوای سروری و استقلال در سرش افتاد (اسکندر بیک، ۱/۱۷۵) ║ ق۱۳. حسن خان ... ابلهانه دوباره میل دام و دانه کرد (ایشلقی، ۱۲۴) ║ ق۱۴. کادروس ابلهانه خنده کرد (طاهر میرزا۲، ۳۵) ║ ۱۳۱۲ش. هنگامی که روحش در بحبوحۀ این‌همه وسوسۀ نادیده و جدید دست‌و‌پا می‌زد ابلهانه پا بر آن پول نهاده بود (مستعان، ۱/۳۷) ║ ۱۳۴۴ش. ابلهانه لبخند زدم و از جایم بلند شدم (هاشمی، ۶۸) ║ ۱۳۷۹ش. او داشت به طبیعت خودش پاسخ می‌داد و من، نگران قضاوت دیگران، ابلهانه پی کفش‌هایش می‌گشتم (قاسمی، ۱۲۶)
سه. (اسم) کار و وضعیت نابخردانه.
ق۸. ابلهان اهلِ جنت‌اند اکثر / تو ندانی در ابلهانۀ ما (نزاری، ۱/۵۵۳)