وضعیت: «در حال تأیید»
رشیده rašide
یک. (صفت) ۱. ← رشیدیک. ۳.
ق۶. بعضی گفتند معنی آیت آن است که: خود زن عفو کند، چون عاقله و بالغه و رشیده باشد یا ولیّ او عفو کند، چون زن نابالغ باشد یا رشیده نباشد (ابوالفتوح، ۳/۳۱۱) ║ ق۷. شرط نیست در عقد حضور دو گواه و ولی چون زن بالغ باشد و رشیده علی‌الاصح (مختصر نافع، ۲۱۸) ║ ق۹. اگر زن عاقله و بالغه و رشیده بود، روا بود که از نیمۀ مهر که شوهرش را لازم است عفو کند و اگر نباشد و ولیّ او صلاح داند، روا بود که عفو کند (ابوالمحاسن جرجانی، ۱/۳۰۰) ║ ق۱۳. پس سید استاد ... حکم به بطلان آن نکاح نمود، برای اینکه منکوحه رشیده نبود (تنکابنی، ۱۹) ║ ق۱۴. شرط نشده‌است در عقد بالغۀ رشیده اذن ولی، و شرط نشده‌است در هیچ قسم نکاحی چه دایم و چه منقطع حضور دو شاهد (ابوالقاسم یزدی، ۲/۴۴۳) ║ ۱۳۱۶ش. هرگاه زوجه بالغه و رشیده باشد، حضور ولی لزومی ندارد (صالح صالح: مجموعۀ حقوقی، ش۴۵/۲۹) ║ ۱۳۴۰ش. دختری که به حد بلوغ رسیده و رشیده است، یعنی مصلحت خود را تشخیص می‌دهد، اگر بخواهد شوهر کند، چنانچه باکره باشد، بنابر احتیاط واجب باید از پدر یا جد پدری خود اجازه بگیرد (امام خمینی، ۳۳۰) ║ ۱۳۹۱ش. کیمیا باید هنگام ازدواج مولانا و کراخاتون، دختر بالغ و رشیده‌ای بوده باشد (قدرت‌الله طاهری: متن‌پژوهی ادبی، ش۵۲/۱۰۱)
۲. ← رشیدیک. ۴.
ق۶. مادر دختر را گفت که: ... من می‌خواهم تا تو را شویی باشد به وراعت معروف و براعت موصوف ... و با این همه اوصاف حمیده و آثار رشیده از جملۀ اکفای تو باشد (محمد ملطیوی۱، ۳۶۰) ║ او را خصایل حمیده و افعال رشیده فراوان است (محمد ملطیوی۱، ۳۷۰)
۳. ← رشیدیک. ۲.
ق۱۱. نوّاب حلیلۀ جلیله‌اش ... ملکۀ رشیدۀ مدبره و عاقلۀ کامله که در سرانجام امور جهانبانی بلقیس ثانی بود، زمام مهمات سلطنت ... به دست اقتدار آورده، اختیار ملکی و مالی را پیش خود گرفت (محمود افوشته‌ای، ۷۴) ║ ۱۳۸۲ش. در نقش همسری او را زنی موفق، مهربان و عاشق می‌بینیم و در ایفای نقش مادری، زنی رشیده که موجب رشد و بالندگی همۀ اعضای خانواده می‌شود (زهرا بنیانیان: عروس هنر، ش۲۰/۳)
۴. ← رشیدیک. ۵.
ق۱۱. رحمت خان گویا همشیره‌زادۀ حکیم رکناست که ستی خانم نام داشته و عورت رشیدۀ خیّره‌ای بود (نصرآبادی۱، ۱/۷۸) ║ ۱۳۴۴ش. سلام بر تو ای صدیقۀ مرضیه، سلام بر تو ای خانم فاضلۀ رشیده، سلام بر تو ای خانمی که ظاهر کردی بر برادرت محبتت را در موارد عدیده (شهری۶، ۱/۱۶۳) ║ ۱۳۷۸ش. در پنج‌ماهگی، بعد از شهادت پدر، تحت سرپرستی مادر و عمۀ خود ... قرار گرفت و در دامن پاکیزۀ این دو بانوی رشیده پرورش یافت (گروه اجتماعی: تعاون و کشاورزی، ش۹۳/۱۱)
دو. (اسم) ۱. گونه‌ای از اسب که ازنظر جسمی رشد کرده‌است و اندامی ورزیده و متناسب و قامتی بلند دارد.
ق۱۳. اعراب اسم اسب را از مادرش مشخص می‌کنند ... شانزدهم: کمال نرنه، هفدهم: رشیده (اسدالله خوانساری، ۵۲۸)
۲. ⇅ رشیدهیک. ۱.
۱۳۱۳ش. رشید و رشیده کسی است که در جزئیات امور فریب و گول نخورد و به سفاهت و گولی شناخته نشود (عباس شیدا: دانشکده، ش۱۵/۳)