ابراج

وضعیت: «تأییدشده»
ابراج ‎abrâj‎ [جمعِ برج؛ <عربی>]
(اسم) ۱. (نجوم) بخش‌های دوازده‌گانۀ کمابیش ۳۰درجه‌ای مسیر حرکت ظاهری خورشید بر گرد زمین.
ق۵. رای‌های تو در آفاق مصالح به‌درست / ‌سعدهایی‌ست که در انجم و در ابراج است (مسعود سعد، ۲‏/۸۲۷‏) ║ ق۶. در ترکیب جسد تو اشارت است به ترکیب افلاک و ابراج و سماوات و طبقات آن (سمعانی، ۱۷۷) ║ ق۷. فلک‌هایی‌ست روحانی، به‌جز افلاک کیوانی / ‌کز آنجا نزل‌ها گردد، در ابراج فلک منزل (مولوی۱، ۷‏/۱۲۰‏) ║ ق۸. چون دقایق ابراج فلکی بسیار و چون حقایق ارواح مَلَکی بی‌شمار است، عنان قلم بر صوب اتمام کتاب تافته شد (تحفۀ جلالیه: نامۀ بهارستان، ش۱۳و۱۴‏/۱۷‏) ║ ق۹. دو جماعت را از نقیب چاره نیست؛ یکی سادات را که جواهر اصداف نبوّت و ولایت و زواهر ابراج فتوّت و هدایت‌اند (کاشفی۲، ۸۹) ║ ق۱۳. حضرت حق ... چگونه تواند شد که گردونی چنین بلند برکشد و فضای فسیح‌الارجاء او را به ثوابت و سیّار و پرتو ماه و هور و ابراج و منازل برآراید و خیمۀ گردون را بی‌طناب و ستون بدارد؟ (دنبلی، ۳۹۲)
۲. بنا‌هایی بلند به شکل استوانه که برای دیده‌بانی و نگهبانی بر جای‌جای دیوار یا حصار شهر‌ها، قلعه‌ها و قصر‌ها می‌ساختند.
ق۸. شهری آمد به‌غایت حصین و ارکان و ابراج او درغایتِ بلندی و محکمی (سیف هروی، ۳۲) ║ ق۹. خیالِ تسخیر از دماغ بیرون کردند و ... قرانِ انجم از فرودِ ابراجش احساس می‌افتاد (حافظ ابرو۱، ۱‏/۱۶۸‏)
ابراج طیور
کبوترخانه‌ها.
ق۸. از آنجا تا قاهره چون ابراج طیور و قیّمان و مراقبان این شغل موضع به موضع قریب بود، هم از این نوع رسولان را ارسال واجب دانستند (وصّاف، ۱‏/۸۷‏)