وضعیت: «در حال ویراستاری»
شده šadde
(اسم) ۱. رشته‌ای متشکل از چند نخِ درهم‌تافته که دانه‌های مروارید و یا دیگر جواهرات را بدان می‌کشند.
ق۸. انگور شده‌ای‌ست که گوهرشناس صنع/ بربسته است دامن گوهر به ریسمان (ناصر بخارائی، ۹۰) ║ ق۹. جواهرفروشان به‌آیین‌وفر/ بیاویخته شده‌های گهر (شرف‌الدین یزدی، ۲/۱۲۶۰) ║ ق۱۰. وقف این زیبا مقام از بهر تاریخش نوشت/ کلک فکر محتشم زیباترین شده‌ها (محتشم، ۲/۱۵۹۹) ║ ق۱۲. تمامی خزائن و سیم و زر و شده‌های لآلی و گوهر که در زوایای زمین پنهان بود، به حیطۀ ضبط درآمد (مهدی استرآبادی۲، ۳۴۲) ║ ق۱۳. اگر مروارید در سلک باشد به عقد و عقود نویسند و عقود باهم‌بسته را هار و بعضی شده نویسند (فروغ اصفهانی، ۲۴۹) ║ ق۱۴. شد پر از شده‌های مروارید/ دامن موج‌های کف‌آلود (شهریار: آرین‌پور۲، ۵۲۳)
۲. نوار پارچه‌ای ریشه‌دار که معمولاً به دور سر، گردن، کمر و یا بر علم و بیرق می‌بندند.
ق۹. ریشۀ شده را به شانه زدند/ رقم کفر بر زمانه زدند (نظام قاری۱، ۸۸) ║ ق۱۰. جوانی دیدند بلندبالا که تاجی از برۀ سیاه بر سر داشت و قبایی از صوف در بر و میان خود به شدۀ قیمتی چست بسته (فخرالدین صفی، ۳۶۶) ║ ق۱۱. سکینه خم شده، شده تمام‌زر از گردن مرکب گشوده بر دور سر خود پیچید و سر دردنبال سگ‌دندان نهاد (منوچهر نقّال۲، ۹۴) ║ ق۱۳. امیرارسلان دید ملکه ترسید. شدۀ مشکی را ازپیش صورت باز کرد و ملکه را چون جان شیرین در بر کشید (نقیب‌الممالک، ۱۹۱) ║ ق۱۴. در این چند روز و شب که او را ندیده‌ام، مونس و مایۀ تسلی خاطر من آن شده بوده و آن بره آهو که گاه چشمان آن را بوسیده‌ام و گاه با شده اشک چشم خود را خشک کرده (خسروی۱، ۶۲)
۳. شد۳.
ق۹. اگر پرسند که شده را که وضع کرد؟ بگوی حضرت شاه ولایت در جنگ احد؛ و آن چنان بود که چون شکست در لشکر اسلام آمد، علم بیفتاد ... امیر ... کمربند از میان بگشاد و بر نیزه بست و به جای علم بر پای کرد (کاشفی۲، ۲۹۱) ║ ق۱۱. عهد و شده و میان‌بستگی از آدم مانده‌است (فتوت‌نامۀ ۱ دانشگاه فرانکفورت: خاکساریه، ۱۲۰)