بدسرشت

وضعیت: «در حال ویراستاری»
بدسرشت ‎badserešt‎
(صفت) ۱. (کسی) که ویژگی‌های بد در سرشت او نهادینه است و جز بدی از او سر نمی‌زند؛ بدذات؛ بدجنس ؛ دوزخ‌سرشت ‏۵؛ دیوسرشت‏۱.
ق۵. کلیمکی که به دریا فگند مادرِ او/ ز بیمِ فرعون آن بدسرشت دل چون قار (اسکافی: بیهقی۱، ۳۶۷) ║ ق۶. دیو را خواهی، ببین کردار مرد بدسرشت/ ور فرشته خواهی، اینک مردم نیکوخصال (قوامی، ۱۰۳) ║ ق۷. وآن‌که را در نفْس خیری نیست، مشتی بد‌سرشت/ ازبرای نفع خود بر شر دلالت می‌کنند (سیف فرغانی، ۱‏/۲۴۲‏) ║ ق۸. ماییم و احتمالِ ملامت‌گر و وبال/ نیکوخصال را چه تعلّق به بدسرشت (نزاری، ۱‏/۹۱۷‏) ║ ق۹. هیچ به از آن نیست که این بدسرشت را از این خوی زشت برهانم و نیکوسرشتان را از آسیب وی ایمن گردانم (جامی۲، ۱۱۲) ║ ق۱۰. بدسرشت آخر جفاجویی کند از وی بترس/ کی تواند گرگ ترکِ ملت آبا گرفت؟ (اهلی، ۴۳۶) ║ ق۱۱. با بدسرشت پرتو نیکان چه می‌کند؟/ در بال زاغ نیست اثر چشمِ زاغ را (صائب، ۱‏/۳۴۵‏) ║ ق۱۲. دریا از خون کشتگان بدسرشت گلگون‌رخسار شد (حسینی منشی، ۳۳۷) ║ ق۱۳. بدسرشت اگر با حور بهشت آمیزش کند، خوی زشت فراموش ننماید (ایشلقی، ۱۲۳) ║ ق۱۴. بعض ناکسان بدسرشت که دشمن ترقّی تجارت وطن هستند، بنای تغلّب‌کاری گذاشته (اختر، ۴‏/۲۴۲۶‏) ║ ۱۳۰۰ش. دیدم جسد حبیب‌اللّه ناکام در زیرِ خرمن شکوفهٔ برف شبانه ناپدید گردیده‌است و نه از او اثری مانده و نه از جاپاهای قزاق بدسرشت (جمالزاده۱، ۶۸) ║ ۱۳۴۳ش. تا پیرو نفْس بدسرشت است/ خود رهزن عقل ناتوان است (روحانی، ۳۰۷) ║ ۱۳۶۸ش. گاه خود را آزاد و خوش‌بخت در میانِ خانواده‌ام و لحظه‌ای بعد تنها و درمانده در اسارت آن دیو بدسرشت می‌دیدم (شهاب، ۱۶۸)
۲. (درمورد گِل) که خوب ورز داده نشده‌است.
ق۱۰. اگر از گِلی شورهٔ بدسرشت/ بنایی بسازی چو باغ بهشت (فخری هروی، ۱۰۵)
۳. زشت و نازیبا ؛ دوزخ‌سرشت ‏۴؛ دیوسرشت‏۲.
ق۱۳. اگر مرد کاری، گام درنه و کام درخواه، نه از راه پرهیز و خودداری. چون پیکری زشت داشت و دیداری بدسرشت، پوزش انگیختم (یغما، ۲‏/۱۸۸‏)