فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

ابهت

وضعیت: «تأییدشده»
ابهت ‎obohhat, obbahat‎ [<از عربی ابَّهَت>]
(اسم) بزرگی و شکوهی که موجب ترس یا احترام در دیگران می‌شود و احیاناً همراه با ثروت و تجمل است.
ق۵. اهلِ حصار آلت و ابهتِ ایشان بدیدند (گردیزی، ۱۸۳) ║ ق۶. خدایگان معظم ... در تخلید ابهت شهریاری ... سرآمدۀ طوایف ملوک عالم باد (خاقانی۲، ۲۸۲) ║ ق۷. اگر شما را حول و قوّت از شهامت و صولت و عدّت و ابهت خود می‌باشد، بی‌شک نعمت شما را زوال آید (کوفی، ۴۱) ║ ق۸. بایلاق‌خاتون ... عفتی وافر و ابهتی متکاثر ... داشت (منشی کرمانی۱، ۶۸) ║ ق۹. عظمت و شوکت و ابهت و بختیاری او روی در تزاید و ترقی نهاد (حافظ ابرو۱، ۱‏/۱۶۶‏) ║ ق۱۰. از عدت و ابهت و کثرت و شوکت کافران دل‌هاء ضعفاء اهل اسلام از جای رفت (خواندمیر۱، ۱‏/۳۶۰‏) ║ شهباز اوج ابهت از باد تفرقه / ‌دل جمع کرد و شد متمکن بر آشیان (محتشم، ۱‏/۳۳۹‏) ║ ق۱۱. به‌وسیلۀ وزیر عطاردنظر، هر روز جاه و رفعت و عظمت و ابهت آن جناب زیاده می‌شد (مفید بافقی، ۳، ق۲‏/۵۵۲‏) ║ ق۱۲. قبۀ بارگاه به اوج مهر و ماه رسانید و بر بساط نشاط مسند ابهت و بختیاری گسترانیده (محمد مروی، ۲‏/۸۰۹‏) ║ ق۱۳. سخنان پادشاه با کشیشان و عظمای پرلمنت تمام شنیدم و حظی تمام از تماشای عظمت و ابهت آن مجلس برداشتم (میرزا ابوطالب، ۲۵۱) ║ ق۱۴. شهر به ‌کمال عظمت و شکوه و ابهت رسیده و به نظر اهل ‌فن کمال زیبایی را پیدا نموده (محمدمهدی اصفهانی، ۲۶) ║ ۱۳۲۱ش. تأسیسات دیگری هم برای ابهت سلطنت لازم بود که بیشتر جنبۀ شخصی داشت (عبدالله مستوفی، ۱‏/۲۷‏) ║ ۱۳۴۸ش. حجة‌الاسلام غزالی ... با آن‌ همه ابهت در مدرسۀ نظامیه از پذیرفتن دعوت حاکم وقت ... سر بازمی‌زند (آل‌احمد۵، ۱‏/۱۵۰‏) ║ ۱۳۷۷ش. مردی بود که موهای جوگندمی‌ داشت. قیافه‌اش مرا یاد ابهت پدر می‌انداخت (مندنی‌پور۲، ۱۵۴)

معنی ابهت | فرهنگ جامع زبان فارسی