وضعیت: «تأییدشده»
ابدا abadâ, _ dan [<عربی، اصطلاح قرآنی>]
(قید) ۱. (در جمله‌های منفی) هرگز؛ به‌هیچ‌وجه.
ق۴. هر‌چیز که ذاتی بُوَد جوهری را، ابداً از وی جدا نشود (سجستانی، ۳) ║ ق۵. آز نگردد ابدا گِردِ آنک / در شکم مادر گردد غنی (ناصر خسرو۱، ۱/۴۹۸) ║ ق۶. ابوسلیمان دارائی ... گفت بازنگشت آنک بازگشت الّا از راه، که اگر برسیدی بازنگشتی ابدا (عطّار۲، ۱/۲۳۲) ║ ق۷. تمامتِ کسانی کِی بر زمین‌اند از آسمان ندیدندی ابداً الّا اقلّ از نصف او (قطب‌الدین شیرازی، ۴/۲۵) ║ ق۸. ای وجودت سبب راحت و آسایش خلق / به وجودت ابدا زحمت و رنجی مرساد (سلمان ساوجی۱، ۴۱۷) ║ ق۱۰. چاوشان ... ابداً از جادۀ ادب عدول و خروج نکنند (اسناد شاه طهماسب، ۳۲۸) ║ ق۱۱. عالَم منتقض نشود ابداً و آنچه منتقض نشود ابداً سرمدی باشد (خالقداد۲، ۲/۲۸۵) ║ ق۱۳. من ... ابداً ترک مصادقت و مخالصت این دودمان نخواهم کرد (رضاقلی خان، ۸/۳۸۸) ║ ق۱۴. ورّاث ... ابداً گوش به این حرف‌های خیرخواهانه ندادند (معیّرالممالک، ۱۶۰) ║ ۱۳۱۲ش. مگر ممکن است کسی کلمات متعارف قابل تحسین ... را ... برای تمجید او به زبان آورد؟ ابدا، محال است (مستعان، ۱/مق: ۲۷) ║ ۱۳۵۱ش. همه می‌دانند رأی چیز مقدسی است و ابداً قابلِ خریدوفروش نیست (دریابندری۲، ۲۰) ║ ۱۳۸۰ش. اینا که می‌گن دورۀ شاه این کارا رو می‌کردن، همه‌ش مزخرفه... هیچ، ابدا این خبرا نبود (شعبان جعفری، ۲۰۶)
۲. (در جمله‌های مثبت) جاودانه؛ همیشه ؛ متضاد: ازلاً.
ق۵. خبر کرد که مؤمنان را منعم کنم ابدا و کافران را معذب کنم ابدا (مستملی، ۲/۴۸۰) ║ ق۶. از یکی بازوی اسلام همه‌ساله قوی / وز دگر طالع دولت ابداً مسعود است (انوری، ۱/۵۶) ║ ق۷. خدای تعالی روز قیامت اطفال کفار را همه در دوزخ کند و ایشان را ابداً عقوبت می‌کند (تبصرة العوام، ۱۱۲) ║ ق۸. ادب زبان آن است که دایما ابدا به ذکر خدای باشد (باخرزی، ۲/۱۱۹) ║ ق۹. یزیدبن انس، سائب‌بن ملک را گفت بدین فضیلت و کرامت که تو کردی، تو در میانۀ مسلمانان ابداً مشکور باشی و تو را به خیر یاد کنند (حسن قمی، ۲۸۵) ║ ق۱۰. بدایع آیات مجد و کرامت... مولانا و مؤمل در بسیط بساط کامگاری و نشر مناشیر بزرگواری از مطالع بختیاری و مشارق ایالت و نامداری ابداً طالع و لامع باد (واصفی، ۱/۳۲۹) ║ ق۱۱. مانی حکیم را زعم آن است که عالم صنعت یافته‌است از دو اصل قدیم: یکی نور و دیگر ظلمت که هردو ازلی‌اند که ازلاً و ابداً باشند (خالقداد۲، ۱/۴۱۳) ║ ق۱۲. که نواآفرینِ سازِ خود است / ابداً پرفشان ناز خود است (بیدل، ۳/۲۶) ║ ق۱۳. خداوند ... به مسح‌کردۀ خود داود و ذریه‌اش ابداً مهربان است (فاضل همدانی۱، ۶۲۶) ║ ق۱۴. به خواست خدا، دوستی این دولت عظمی ابداً برقرار خواهد بود (حسن فسایی، ۱/۶۷۸) ║ ۱۳۵۳ش. اساس هستی طبیعت ذرات اتمی است و آن ذرات ازلاً و ابداً در یک حالتند و تغییرناپذیرند (مطهری۱، ۱۲۵)