بی‌ادراکی

وضعیت: «تأییدشده»
بی‌ادراکی ‎bi’edrâki‎ [<← بی‌ادراک + -ی (سازندۀ اسم فعل)>]
(اسم) ۱. قابل فهم نبودن برای ذهن انسان.
ق۶. دریغا که از عشق اللّه ... هیچ عبارت و نشان نتوان داد، جز «لیس کمثله شیء»؛ دیگر عبارت و شرح نباشد: «لااحصی ثناء علیک انت کما اثنیت علی نفسک». چون او عذر بی‌ادراکی و بی‌نهایتی بخواست، دیگران چه بیان کنند؟ بیان آنجا قاصر آید؛ فهم آنجا گداخته شود (عین القضات۱، ۱۲۴)
۲. ناتوان بودن ذهن از فهمیدن مطالب و موضوعات.
ق۹. موت را به جهل نسبت کرد؛ که خواص موت که جمادیّت و کدورت و بی‌ادراکی و بی‌ذوقی و بی‌حسی است، همه از مقولۀ جهل است (محمد تبادکانی، ۴۲۷) ║ ق۱۱. رفیقان کوته‌اندیش نفاق‌پیشه در لباس وفاق، خلاف مصلحت را در نظر جلوه دادند و دوستان نادان نیز از بی‌ادراکی، تقویت آن کوتاه‌بینان بی‌دولت کرده، رای دشمنان اختیار کردند (علّامی، ۱‏/۴۲۶‏) ║ ق۱۳. خود حضرت عالی ... کمترین را به بی‌ادراکی و عدم تعقل منسوب فرموده و بر وجه ملامت از کمترین سؤال می‌فرمودند که از چه مأخذ ... این سی‌هزار تومان مالیات دیوانی را ملتزم و متقبل شده، سند سپردی (امیرنظام گروسی، ۴۷۴) ║ ق۱۴. پند واعظ مشنو، بادهٔ دیرینه بیار/ که بود پند وی از غایت بی‌ادراکی (رحمت شیرازی: حسن فسایی، ۲‏/۱۰۲۲‏) ║ ۱۳۱۵ش. لایبنیتس ... برای ادراک درجات بی‌شمار قائل شده‌است، از ادراکی چنان ضعیف که به‌منزلۀ بی‌ادراکی است تا ادراک تامِ مطلق (فروغی، ۲‏/۹۲‏) ║ ۱۳۲۱ش. دوسیه‌ و کارتن برای کمک به کم‌فهمی و بی‌ادراکی و کندهوشی مدیران اختراع نشده که در هیچ وارده‌ای بدون دوسیه نتوان اقدام کرد (عبدالله مستوفی، ۲‏/۴۴۳‏)
۳. ضعیف بودن حواس پنج‌گانه.
ق۱۰. باید که اسب در چند قوت از حواس به کمال باشد: اوّل قوّت باصره ... دویم قوّت سامعه ... چون کسی از دور آوازی کشد و اسب از آن آواز متنبّه نشود و دو گوش و چشم بدان طرف ندارد، علامت بی‌ادراکی و بی‌بصارتی او باشد (شاه قلی، ۳۸۴)