فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

مشفق

وضعیت: «در حال تأیید»
مشفق ‎mošfeq‎ [جمع: مشفقان]
(صفت) ۱. (گاهی با حرف اضافۀ بر) ← شفیق.
ق۳. در این زمانه بُتی نیست از تو نیکوتر / نه بر تو بر شمنی از رهیت مشفق‌تر (ابوسلیک گرگانی: شمس قیس، ۲۷۸) ║ ق۵. سلطان اگرچه در کاری مُصِر باشد، چون اندیشه بازگمارد، آخر سخن ناصحان و مشفقان را بشنود (بیهقی۱، ۷۴۵) ║ ق۶. خلیفه آن باشد که ... در رعیت عدل کند و قسمت به سویّت و راستی کند، و بر رعایا چنان مشفق باشد که بر اهل خود (ابوالفتوح، ۱‏/۱۹۹‏) ║ ق۷. پادشاهانی که مشفق درویشند، نگهبان ملک و دولت خویشند (سعدی۴، ۸۰۳) ║ ق۸. طبیب عشق مسیحادم است و مشفق لیک / چو درد در تو نبیند که را دوا بکند (حافظ، ۱‏/۳۸۰‏) ║ ق۹. باید که کسی را که راست‌تر و مشفق‌تر و مهربان‌تر باشد بر مسلمانان خادم سازد (سلطان محمود، ۴۸) ║ ق۱۰. چنانچه پدر مشفق پیوسته از معلّم فرزند عزیز التماس اهتمام در شان فرزندان می‌کند، شیخ‌الاسلام باید که از مدرّس نسبت با طلبه که تعلیم ایشان در عهدۀ او کرده بنماید (خنجی۲، ۹۶) ║ ق۱۱. ما به فیض صحبت یاران مشفق زنده‌ایم / آمدورفت عزیزان چون نفَس باشد مرا (واعظ، ۴۱۸) ║ ق۱۲. همواره منتظر آن بودند که ... شکستگی دل‌های ریش، به مومیایی لطف آن پادشاه مشفق دیندار، به درستی و خشنودی رسد (محمدابراهیم نصیری، ۱۸) ║ ق۱۳. مخدوما، مطاعا، مشفقا، مهربانا، رقیمۀ کریمه در اسعد اوقات رسید (قائم‌مقام۱، ۱۹۹) ║ ق۱۴. قشون گراسوس را بعد از گذشتن از جسر و دوسه اتفاق دیگر نیز بددل و متزلزل ساخت، لکن خود او با وجود منع ناصح مشفق از طمع به طرف خصم می‌راند (تربیت، ۱‏/۴۲‏) ║ ۱۳۱۸ش. ای ناصح مشفق تو برو در غم خود باش / ما گر بد و گر خوب همانیم که هستیم (فرّخی یزدی، ۱۷۰) ║ ۱۳۴۸ش. پشوتن ... ناصحی مشفق است، اما در حاشیۀ حوادث (مسکوب، ۹۲) ║ ۱۳۷۶ش. آن‌که جداً به‌دنبالِ هدایت مردم است و دستِ‌کم چون مادری مشفق بر فرزندش شفقت می‌ورزد نمی‌تواند بنشیند و تماشا کند که متاع هدایتش را به زور و تزویر می‌ربایند و محتاجان و مشتاقان هدایت را تهی‌دست و تشنه‌لب می‌گذارند (کیان، ش۳۷‏/۵۸‏)
۲. (کسی) که درموردِ امری مهم بیمناک و هراسان است.
ق۹. «انّ الذین هم من خشیة ربّهم مشفقون» ... گفت: آنان‌که ایشان از ترسِ خدای خود مشفق باشند (ابوالمحاسن جرجانی، ۶‏/۲۴۸‏)

معنی مشفق | فرهنگ جامع زبان فارسی