ستایش

وضعیت: «در حال اصلاحات ویراستاری»
ستایش ‎setâyeš‎ [گونۀ دیگر: استایش؛ فعل همایند: آوردن، بردن، دادن، داشتن، فرمودن، کردن، گفتن، نمودن]
(اسم) ۱. حمد و ثنای خداوند و سپاس‌گزاری از نعمت‌ها و الطاف او ؛ استایش ‏۲؛ ستودن‏۲.
ق۴. اندر زبور حکم شریعت نبود، همه تحمید و تهلیل و ستایش خدای ... بود (بلعمی۱، ۵۴۹) ║ چو پیروزگر دادمان فرّهی/ بزرگی و دیهیم و شاهنشهی ـ ز گیتی ستایش مر او را کنید/ شب آمد نیایش مر او را کنید (فردوسی، ۴‏/۲۲۵‏) ║ ق۵. جهان‌آفرین را ستایش نمود/ بر آتش فراوان نیایش نمود (ایران‌شاه۱، ۲۶۳) ║ ثنا و ستایش مر خدای را که آفریدگار جهان است و آفریدگار همۀ جانوران است، دارندۀ زمین و آسمان است (پند پیران، ۳) ║ ق۶. سپاس و آزادی و شکر و ستایش مر آن خداوندی را که به‌جز او خدائی نیست (ابونصر خانقاهی، ۱) ║ ق۷. حمد و ستایش آفریدگاری را که کسوت وجود در تن عالم از آثار قدرت اوست (اسحق همدانی، ۱‏/۱‏) ║ تمامیت خلق ... چون دیدند لالان و گنگان سخن می‌گویند و لنگان به پا می‌روند و نابینایان می‌بینند، خدای اسراییل را ستایش دادند (دیاتسّارون، ۱۲۴) ║ ق۸. سپاس و ستایش خدای را جل‌ جلاله‌ و تقدست‌ اسماؤه، که موصوف است ذات او به بقای قِدَم و منزه است صفات او از نقصِ حدوث و عدم (رشیدالدین فضل​الله۱۰، ۱) ║ ق۹. حمد و ثنا و ستایش و شکر مر خدای راست جل جلاله بر نعمت‌هائی که با ما کرده‌است (ابوالمحاسن جرجانی، ۱‏/۱۷‏) ║ ق۱۰. بعد از سپاس و ستایش حق جل و علا ... به حکم فرمودۀ کسی که امتثال اوامرش بر من واجب است ... تا مختصری در شناخت نغمه‌ها ... برای وی وضع کنیم (الادوار، ۳) ║ ق۱۱. رسمی است پیشین که در سرآغاز کارهای گرامی و مهمات نامی سپاس دادار جان‌آفرین و ستایش کردگار آسمان و زمین می‌سرایند (عبدالستار لاهوری، ۱) ║ ق۱۲. ستایش خداوند بخشنده را/ فروزندۀ جان رخشنده را (نشاط، ۲۹۴) ║ ق۱۳. روان‌پرور کلامی که ... صفحه‌طرازی نماید، ستایش پروردگاری است ذوالمنن که از بدایع قدرت او افراختن نیلگون سپهر و برافروختن ماه و مهر است (عبداللطیف شوشتری، ۳۱) ║ ق۱۴. آغاز هر کار ستایش کردگار باید که ما را از بادۀ توحید سرمست ساخت و از تیه نیستی به عرصۀ هستی انداخت (افضل‌الملک، ۲۵) ║ ۱۳۳۵ش. هرچه در جهان است همه به ذکر خدا و ستایش حق مشغولند (الهی قمشه‌ای، ۲‏/۶۴‏) ║ ۱۳۸۶ش. این کتاب را مجموعاً یشت‌ها و هر پاره از آن را یشت می‌گویند که هریک از آن‌ها به ستایش آفریدگار یا به‌ویژه یکی از فرشتگان یا ایزدان می‌پردازد (کتایون مزداپور: نامۀ بهارستان، ش۱۴-۱۳‏/۵۲۷‏)
۲. ذکر صفات نیک و پسندیدهٔ کسی و تعریف و تمجید از او ؛ استایش ‏۱؛ برستودن؛ ستودن ‏۱؛ واستودن.
ق۴. بدو گفت موشیل کای شهریار/ به من بر یکی تازه کن روزگار - که آیم ببوسم رکیب تو را/ ستایش کنم فرّ و زیب تو را (فردوسی، ۸‏/۱۲۳‏) ║ ق۵. هرباری موسی چنین گمان بردی که خدای‌تعالی با او سخن خواهد گفت سخن او نگفتی، لکن ستایش امت محمد گفتی علیه‌السلام (مستملی، ۱‏/۳۵۸‏) ║ ق۶. وقت ستایش تو گمان آیدم که هست/ دست تو دست حیدر و کِلک تو ذوالفقار (امیر معزی، ۲۳۴) ║ ق۷. احمق را ستایش خوش آید، چون لاشه که در کعبش دَمی، فربه نماید (سعدی۲، ۱۷۵) ║ کدام زبان به حصر فضائل حکمت قادر تواند بود ... کتاب کریم و وحی مُنزَل آن را ستایشی بدین عظمت می‌فرماید و آرایشی بدین منزلت می‌دهد (فرائد السلوک، ۴۸۲) ║ ق۸. وقتی میان طوطی و شارکی، مقالاتی بوده‌است. یکی در مدح مردان و مذمت زنان نکته‌ها می‌راند، دیگر در ستایش نساء و نکوهش رجال قصه‌ها می‌خواند (ثغری، ۲۹۶) ║ ق۸؟. اگر گفتۀ من نکو بشنوید/ مر او را ستایش به‌ جان آورید (فرامرزنامه، ۱۳۸) ║ ق۹. ضمیرم را سپاس اندیشه گردان/ زبانم را ستایش پیشه گردان (جامی۳، ۲‏/۱۹‏) ║ ق۱۰. نشان و علامت جوانمردان سه چیز است یکی وفای بی خلاف، دوم ستایش بی جود، سیوم عطای بی سؤال (حافظ حسین، ۲‏/۳۶۴‏) ║ ق۱۱. مده تعریف را ترجیح بر پند/ که ابله را ستایش می خوش آید (طرزی، ۷۳) ║ ق۱۲. چرا نام مشتی گدایان بَرم؟ / ستایش به درویش سلطان بَرم (حزین، ۷۱۴) ║ ق۱۳. دوزخ و بهشت، پست‌ و بلند، خوار و ارجمندم یکسر فراموش بود و زبان از بیغاره و ستایش دوست‌ و دشمن و مرد و زن خاموش (یغما، ۲‏/۱۳۶‏) ║ ق۱۴. مسیو ترویل محبوب‌القلوبِ آن‌ها بود که به هر محلی مدایح او را ورد زبان کرده و او را ستایش داشتند و کمال اطاعت و فرمان‌بری از وی می‌کردند (طاهر میرزا۱، ۲۶) ║ ۱۳۱۱ش. ای مرگ ... تو سزاوار ستایش هستی، تو زندگانی جاویدان داری (هدایت۷، ۶۵) ║ ۱۳۳۴ش. به‌به چه احساسات تندوتیز و آتشینی دارید. مستحق ستایش است (جمالزاده۱۱، ۱۹۷) ║ ۱۳۵۵ش. زنان پرولتر ... مبارزان طبقاتی فوق‌العاده‌ای هستند، آن‌ها درخور ستایش و عشق هستند (نهضت زنان، ۵۶) ║ ۱۳۷۴ش. مردم دروغ را خیلی دوست می‌دارند، به‌خصوص دروغ‌هایی که در ستایش ایشان بر زبان می‌آید (دولت‌آبادی۲، ۳‏/۱۲۵‏) ║ ۱۳۹۹ش. نویسندۀ مقالۀ نام‌برده ... این رمان را داستانی در ستایش قدرت انسان و علم او دانسته (فهیمه حیدری جامع‌بزرگی: نقد ادبی، ش۵۲‏/۱۱۴‏)
۳. کسی یا چیزی را تعظیم و عبادت و پرستش کردن ؛ ستودن‏۳.
ق۶. در ستایش باد پیش تو همه‌ساله خرد/ در پرستش باد پیش تو همه‌ساله روان (امیرمعزی، ۶۶۲) ║ ق۷. آنک از شهر صیدا جلیل بود او را پرسیدند: خداوند می‌خواهی که عیسی را ببینیم، فیلیفوس آمد و به اندراوس گفت و اندراوس و فیلیفوس به عیسی گفتند. عیسی جواب داد و گفت آمد هنگام ستایش پسر آدمی (دیاتسّارون، ۲۵۰) ║ ق۱۱. از این ریاضت و پرستش و ستایش سه شباروز روزه داشت، تاآن‌که مهادیو به خواب او خویشتن را نمود (خالقداد۱، ۳۱۱) ║ ق۱۲. چون حاتم به حد بلوغ رسید ... سرداران قبایل همه گردن اطاعت به فرمانش نهادند و از جان‌ودل دوستدار او شدند و در خدمتش بنده‌وار شب‌وروز ایستادند و در ستایش بودند (حاتم‌نامه۲، ۱۲) ║ ق۱۳. صنمی از سنگ در نزدیکی این کوه بود که از سنگ نقاری و حجاری کرده و به ستایش آن مشغول بودند (رضاقلی میرزا، ۲۵۱) ║ ق۱۴. این چشمه چون در وسط یک صحرای کویری واقع است و عجم‌ها که علاوه بر ستایش آتش معتقد به عناصر اربعه بودند یک نوع ستایش به این چشمه می‌کردند و آب را مقدس دانسته (اعتمادالسلطنه۱، ۶۹۳)
ترکیبات دیگر: رقص ستایش