فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

ستاد

وضعیت: «در حال اصلاحات ویراستاری»
ستاد ‎setâd‎ [گونۀ دیگرِ ایستاد]
(اسم) ۱. ← استاد ‏۱؛ ستادی۱.
ق۵. ور سه ایشان ... کردند تا ازمان تنگ شد وریشان زمین بدان فراخ شد و تنگ شد وریشان نفس‌ها ایشان و یقین شدند که ستادی نیست از خدای بی اوی و از توبه پذیرفت وریشان تا توبه کنند خدای اویست توبه‌پذیرفتاری رحمت‌کنار (قرآن قدس، ۱‏/۱۲۱‏)
۲. ← ایستاد‏۲.
ق۷. نبُد ز آن ترکتاز همچو بادش / به‌جز در حد ترکستان ستادش (امیر خسرو۱، ۸۶) ║ آنک ستادیش به هیجا در است / گرچه ضعیف است تواناتر است (امیر خسرو۸، ۲۳۴)
۳. ← ایستاد‏۴.
ق۱۴. ببینی عیان که ستادیش نیست / ز اقوا و اکفا و ایطا بری‌ است (قاسمی کرمانی، ۱۶۲)
۴. ⇅ ستاد ارتش.
۱۳۱۲ش. به‌زودی کاپیتن هوگو در سایۀ عنایت ژنرال لاهوری که از دیرباز با او آشنا بود به ستاد ژنرال مورو خوانده شد (مستعان، ۱) ║ ۱۳۳۱ش. این گزارش از دفتر مخصوص ستاد به تفتیش کل می‌رود (علوی۲، ۱۸۳) ║ ۱۳۵۴ش. فرماند‌هان را از افسران قزاق و رؤسای ستاد آنان را از افسران ژاندارمری می‌گمارم (دشتی، ۱۴۳) ║ ۱۳۸۲ش. تلفنی اگر بود از آن تلفن‌های صحرایی بود که در پادگان‌ها برای تماس‌های داخلی با پادگان‌های دیگر و ستادها از آن استفاده می‌شد (جعفری، ۱‏/۱۶۸‏)
۵. (مجاز) محلی که در آن یک سازمان یا نیروی نظامی به ادارۀ افراد تحت امر می‌پردازد.
۱۳۲۱ش. وزیر جنگ آن‌ها هم ستاد نیروی خود را در میانه پهن کرده و به‌خوبی می‌توانست هر ساعت که اقتضا کند سر تا تهِ این معبر... را بازدید و دسته‌جات احتیاطی را... به خط دفاع بفرستد (عبداللّه مستوفی، ۳‏/۴۳۶‏) ║ ۱۳۵۳ش. اطاقی است به‌ شکل ذوزنقه که کارگاه و ستاد بابک محسوب است (زرّین‌کوب، ۵۸۵) ║ ۱۳۷۴ش. دو روزی بود که کرومیت روزولت از مرز عراق وارد ایران شده، ستاد خود را در سفارت امریکا قرار داده بود و از پیشرفت امور خوشحال نبود (بهنود۱، ۴۰۶) ║ ۱۳۷۸ش. هومن: آخه اینا که شما دعوت کردید، همه‌شون سابقه‌دارن. اینجا شده ستاد کلاه‌بردارها (مؤدّب‌پور، ۴۳)
۶. مرکزی در یک مؤسسه، ارگان، وزارت‌خانه و مانند آن یا تحت نظارت آن مجموعه برای برنامه‌ریزی، رسیدگی، کنترل و سامان‌دهی امور معمولاً ضروری یا غیرمترقبه.
۱۳۴۸ش. گمان نمی‌کنم ستاد زحمت‌کشانت پای چنین کاری را صحّه بگذارد. اگر خودت موافقی حرفی (دانشور۱، ۱۹۷) ║ ۱۳۵۴ش. معلوم می‌شود سرداری و ایلش کیسه دوخته‌اند و سالارنظام و اهمیت خانۀ فتانه را نیز یکی از شعبات ستاد انتخابات سرداری می‌دانند (علوی۴، ۱۴۴) ║ ۱۳۶۲ش. پلزر هم جزو این کمیتۀ اقتصادی است ولی به‌عنوانِ، اگر بشود گفت، نوعی رئیس ستاد و هماهنگ‌کننده (کلانتریان، ۴۰۰) ║ ۱۳۷۳ش. ستاد مبارزه با گران‌فروشی سیرجان ... کالاهای مکشوفه را به نرخ مصوب بین مردم توزیع کرد (فعالیت‌های آموزشی استان‌ها: تعاون و کشاورزی، ش۳۹‏/۵۸‏) ║ ۱۳۸۰ش. سینمای پس‌ از انقلاب ... ستاد آن در بنیاد فارابی بود (فیلم، ش۲۷۴‏/۹‏) ║ ۱۴۰۰ش. مسئلۀ احیای دریاچۀ ارومیه یک مسئلۀ بدخیم است که ستاد احیای دریاچۀ ارومیه سعی داشته‌است که با رویکرد های فنی و مهندسی و با نگاه مسائل ساده به مواجهه و رویارویی با این مسئله بپردازد (اسمعیل‌زاده - پرورش‌ریزی: مطالعات راهبردی سیاست‌گذاری عمومی، ش۳۸‏/۵۴‏)

معنی ستاد | فرهنگ جامع زبان فارسی