فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

سحرانگیز

وضعیت: «در حال ویراستاری»
سحرانگیز ‎sehr(’)angiz‎
(صفت) ۱. ← ساحر‏۱.
ق۶. توبه و پرهیز کردم ننگرم زین‌ بیش من/ زلف جان‌آویز را یا چشم سحرانگیز را (سنایی۱، ۷۹۳) ║ ق۷. همه شب تا سحر از غمزۀ سحرانگیزت/ چشم اخترشمرم کرده به خون‌باری خو {بهاءالدین کریمی سمرقندی} (عوفی۱، ۲‏/۵۰۶‏) ║ ق۹. ای لبت خون‌ریز و مژگانت ز لب خون‌ریزتر/ غمزه سحرانگیز و چشم از غمزه سحرانگیزتر (عصمت بخارائی، ۳۶۱) ║ ق۱۰. درنمی‌گیرد فغانی با سیه‌چشمان فسون/ پیش این شوخان سحرانگیز جادویی مکن (بابا فغانی، ۳۵۲) ║ ق۱۲. بُرجُمه و بنان تو را ... کی دست آن است که با بازوی بازور مقاول سحرانگیزش که بی زور، بازورِ ساحر است به پنجه‌دری دست یازد (مهدی استرآبادی، ۴۷) ║ ق۱۳. بدان یاقوت شهدآمیز جان‌ها را دهد قوّت/ بدان هاروت سحرانگیز دل‌ها را کند یغما (سروش، ۱‏/۵‏) ║ ۱۳۱۸ش. تیغ بُران ایالت به اعادی تیز است/ کلک معجزشیمش جادوی سحرانگیز است (فرّخی یزدی، ۲۰۰)
۲. (در مورد کسی) که بسیار در هنر به‌خصوص شعر و ادبیات مهارت دارد و آثار هنری عالی به وجود می‌آورد.
ق۸. ای به کلک سر تیز [سحرانگیز] فطنت، نقب بر در و دیوار مغیبات زده و به دبیب [خامهٔ گوهرریز عنبربیز] ذهن صافی و خاطر وقّاد در صمیم رموز و اشارات قدم نهاده (فضل‌الله حسینی، ۱۷) ║ ق۹. چندان نقش و تصویر به قلم سرتیز و خامۀ سحرانگیز بر آن خارا بود که مانند آن بر کمخا و خارا نتوان نمود (عبدالرزاق سمرقندی، ۲‏/۵۳۰‏) ║ قلم شکرین‌رقم میل آن نمود که چشمۀ نوشین دوات را به نباتِ مصری‌نشانِ عربی شیرین‌بیان سازد و موسی‌آسا آثار ید بیضا به سحرانگیزان مصر جامع انشا نماید (عبدالرزاق سمرقندی، ۲‏/۵۹۱‏) ║ ق۱۰. چهرۀ خسرو را به قلم سحرانگیز رنگ‌آمیز نمود و هر روز به رنگی در عشرت‌گاه شیرین او را چون گل سوری بر شاخسار قبول جلوه داد (گواشانی، ۲۶۸) ║ ق۱۳.  آفرین برکلک سحرانگیز آن صورت‌نگار/ کز مهارت برده معنی‌ها در این صورت به ‌کار (قاآنی، ۳۲۹)
۳. (در مورد کسی یا چیزی) که به دلیل زیبایی بیننده یا شنونده را کاملاً به خود جذب می‌کند.
ق۱۱. باز دل آشفتۀ چشمان سحرانگیز کیست/ باز زنجیر جنونم زلف عنبربیز کیست (بداؤنی، ۳‏/۲۶۲‏) ║ ق۱۳. ز سحرانگیزیت ای چشم کافرکیش حیرانم/ که از یک غمزه چندین رخنه در ایمان من کردی (فروغی بسطامی، ۲۷۳) ║ ۱۳۳۳ش. با همان نگاه‌های سحرانگیز خود به چشمان اسمال نگاه می‌کرد (مدنی۱، ۱۴۶) ║ ۱۳۳۸ش. نغمه‌های سحرانگیزی که از زیر زخمه‌های خود او بیرون می‌آید سنگ را جان می‌دهد و به‌حرکت درمی‌آورد چه رسد به انسان (افغانی، ۱۰۹) ║ ۱۳۵۲ش. به‌به چه نوای سحرانگیزی (رادی۲، ۵۹) ║ ۱۳۷۵ش. به بهانۀ برداشتن کت رفتم آنجا، شاید کلامی بگوید شاید نگاه سحرانگیزش را به صورتم بدوزد (پژواک، ۴۰۳)

معنی سحرانگیز | فرهنگ جامع زبان فارسی