فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

نمود

وضعیت: «در دست علوم انسانی»
نمود ‎nemud‎
(اسم) (دستور) مفهومی برای توصیف دستوری فعل در کنار زمان،که نحوۀ ارائه یا درک یک رویداد یا حالت را از نظر در جریان بودن، تکرار یا کامل بودن آن بیان می‌کند. برای نمونه یک فعل در زبان فارسی، علاوه بر بیان زمان (مانند حال، گذشته یا آینده)، می‌تواند از نظر نمود نیز اطلاعاتی ارائه کند، مانند رفت (رویداد کامل)، دارد می‌رود (رویداد در حال جریان)، یا هر روز می‌رود/ می‌رفت/ خواهد رفت (رویدادی که تکرار می‌شود) (مصوب فرهنگستان، ۱۳۹۵، در برابر aspect) ؛ قس: زمان ‏۷ ‌الف‌؛ وجه ‏۱(توضیح تخصصی: در زبان‌شناسی معمولاً میان «نمود دستوری» و «نمود واژگانی» تمایز گذاشته می‌شود. نمود دستوری از طریق امکانات دستوری زبان بیان می‌شود، برای نمونه به کار بردن پیشوند صرفی «می -» در «می‌روم» برای نشان دادن رویدادی در حال جریان یا تکرارشونده، اما نمود واژگانی از معنای خود فعل یا ساخت رویداد ناشی می‌شود. برای مثال فعل «شروع کردن» به‌طور واژگانی بر آغاز یک رویداد دلالت دارد و فعل «رسیدن» ذاتاً بر تحقق یک نقطۀ پایانی دلالت می‌کند).
۱۳۹۵ش. جمله‌های «نامه را نوشتم» و «داشتم نامه را می‌نوشتم» هر دو در زمان گذشته انجام گرفته‌اند اما از نظر نمود با یکدیگر متفاوت‌اند (علاءالدین طباطبائی: فرهنگ توصیفی دستور زبان فارسی، ۵۲۲؛ فرهنگ معاصر، ۱۳۹۵ ش)

معنی نمود | فرهنگ جامع زبان فارسی