شعرباف

وضعیت: «در دست پیشه و صنعت»
شعرباف ‎ša’rbâf‎ [جمع: شعربافان]
(صفت، اسم) کسی که کار و شغلش شعربافی است.
ق۵. الشَّعْرِیُّ: شعرباف و شعرفروش (کردی نیشابوری، ۱۰۸) ║ ق۶. الشعری: شعرباف (تفلیسی۱، ۳‏/۱۷۶۷‏) ║ ق۷. مبلغ چهارده هزار دینار رکنی توفیر دیوان کرده‌اند... قدری ابریشم از بازرگانان خریده بودند و به شَعربافان داده، و جامه حوالۀ بزازان کرده، این مبلغ توفیر است. و بر مصداق این قول گواهی از خواجه منتجب می‌طلبید (تاریخ شاهی، ۱۷۶) ║ ق۸. اگرچه آن مرد شعرباف و ابریشم‌کار بود، اما در حقیقت جولاه بود (ثغری، ۳۳۱) ║ ق۹. شعربافان قضاوقدر به اسباب و ادوات عناصر و جهات و غیرها ارادت «انّما امرهُ اذا اراد َشیئا» به‌اتمام رسانیده تا هرگاه که به دو میخ ملاهی و دانش مناهی یابی به آیت «یا ایها الذین آمنوا توبوا الی الله توبة نصوحا» برآوری و متاع خود را بشناسی و حلۀ «یحبّهم و یحبونه» بر دوش داری و قماش را قیمت دانی و از گرد معاصی بیفشانی و از زخم خطایا و زلل محافظت نمایی (نظام قاری۱، ۳۷۱) ║ ق۱۰. ببین که تافته ابریشمش چه خامی یافت/ ز تاب اطلس من شعرباف شروانی (عرفی، ۲‏/۳۸۳‏) ║ ق۱۱. آن‌جناب... دل‌های اهل حرفه خصوصاً شعربافان شکسته‌دست از شغل خود بازداشته (مفید بافقی، ۳، ق۱‏/۲۰۵‏) ║ ق۱۲. خطایی تو خطاپیشه شعرباف ازل/ دَمی که بافت ز عقل و شعور بودی عور (تأثیر، ۶۷) ║ ق۱۳. بر حسب استدعای نواب معظم پانصد تومان به صنف شعرباف تبریز تخفیف مرحمت شد (اعتمادالسلطنه۵، ۲‏/۱۱۶۵‏) ║ ق۱۴. یکی بقعة آقا سیّدمحمّد معروف به یمنی است که در محلّة شعربافان واقع و بنای بقعه و نسب صاحب بقعه هردو مجهول است (فراهانی، ۳۳۷) ║ ۱۳۰۹ش. حکومت یزد در سنۀ ۱۳۴۰[هـ.ق] به جناب معاضدالسلطنه مرحمت شد و در حکومت ایشان، دفعۀ ثانی امر مهمی رخ نداد. جز این‌که درآن‌وقت طرق و شوارع درنهایت ناامنی بود و در پشتکوه جنب تفت بلکه دَم باغ شرف‌الدین تفت حضرات قافلکی فارسی جماعتی از اهل شهر و تفت را که از شهر به تفت می‌رفتند و در همان باغ شرف‌الدین، حضرات فارسی قافله را زده لخت کردند. ازجملۀ آن‌ها علی ولی شعرباف یوزدارانی بود که ازجمله شعرباف‌های معتبر بود و دولت خوبی داشت. قریب هزار تومان پارچۀ یزدی همراه برداشته‌بود برود فارس بفروشد و بقیۀ طلب خود را هم دریافت دارد. اموال او را که برده‌بودند تدبیری به‌خاطرش رسیده‌بود و یکی از سارقین را شناخته‌بود و او را گرفته‌بود که شناختم، شناختم. علی‌هذا سارقین برگشته و با شنگ، سر و مغز او را شکسته به‌حدی که گمان کرده‌بودند مرده است (نواب رضوی، ۱‏/۶۸۸‏) ║ ۱۳۴۰ش. بچة آخوند و تاجر و سبزی‌فروش و طلبه و شعرباف و مقنّی و وکیلِ عدلیه، همه سوار دوچرخه‌اند و شانه‌به‌شانة هم پا می‌زنند (مهاجر، ۷۵) ║ ۱۳۷۰ش. از آن شب و همه‌شب که صدای تفنگ و عربده‌های مستانه از مغرب تا نیمه‌شب بلند است و در خانه‌ها را می‌کوبند... از آن شب که دکان ملاحسین شعرباف را شکافتند، اجناس را ربودند... صاحب‌منصب لزگی او را کتک زیاد زد (میرکاظمی، ۱۱۸) ║ ۱۳۸۷ش. نامه‌ها به والیان و امرای ماوراءالنهر... ۲۴۴) حکم معافیت شعربافان دارالسلطنه. {بیاض صفوی، قرن۱۱} (نامۀ بهارستان، ش۱۳-۱۴‏/۳۷‏)