فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

سقی‌ الله

وضعیت: «در حال تأیید»
سقی‌ الله ‎saqallâh, saqallah‎ [(به معنای «خدا پرآب و سیراب و آبادان کُناد» و «خدا بهره و نصیب دهاد». املای «سقی» به هنگام اضافه شدن ضمیر متصل، به «سقا» تبدیل می‌شود.)]
(شبه‌جمله) ۱. (همراه با مفعول‌های صریحی مانند ثراه، تربته یا با ضمیر متصل مفعولی) در موقعیتی به کار می‌رود که برای جایی، به‌ویژه گور کسی از خدا آبادانی و پربارانی درخواست کنند.
ق۶. با چنین شهر سقی‌ اللَه دوزخ / با چنین قوم عفا الله ابلیس (جمال‌الدین اصفهانی، ۴۱۱) ║ ق۷. هم او راست در مدح سلطان شهید، سقی‌ الله‌ ثراه (عوفی۱، ۱‏/۱۰۷‏) ║ ق۸. صفهان، سقاها‌ الله، شهری است به‌ حقیقت مخصوص به‌ اوفی قسمتی از مبادی ایادی الهی جلّ‌ جلاله، و منصوص بر اوفر سهمی از غرائب مواهب پادشاهی عمّ‌ نواله (حسین آوی، ۸) ║ بر این دعوی برهانی ظاهر و بیّنتی باهر است، و هرچند سلف، سقی الله مضاجعهم، تجویز اطلاق لفظ وزارت بر شیخین، رضی‌ الله‌ عنهما، جهت تعظیم حضرت رسالت و تنویه بارگاه نبوت از ملک و پادشاهی که قرین وزارت است، نفرموده‌اند، فامّا فی‌الحقیقة بر وفق این حدیث وزیر بوده‌اند (منشی کرمانی۲، ۳) ║ ق۹. سقاک‌ اللَه، ای دیار / که از دور روزگار ـ تهی مانده‌ای ز یار / من و جان بی‌قرار (جامی۱، ۲‏/۳۹۳‏) ║ ق۱۰. عجب دامانِ کوهِ دل‌نشینی‌ست / سقاه‌ الله، چه خرّم سرزمینی‌ست (وحشی، ۵۲۹) ║ ق۱۳. فتح‌علی‌خان قاجار تیموری، سقی‌ الله‌ ثراه‌ و جعل‌ الجنة‌ مثواه، با کاظم‌ خان مذکور بنای اخوت و اتحادی داشت (رستم الحکما، ۶۲) ║ ق۱۴. ستاره گفت عفی‌ الله‌ عن‌ جرائمه / سپهر گفت سقی‌ الله‌ تربة و ثراه (ادیب‌الممالک، ۲‏/۹۶۳‏)
۲. (همراه با ضمیر متصل مفعولی) در موقعیتی به کار می‌رود که از خدا برای کسی سیرابی و برخورداری و بهره و نصیب از آنچه در عبارت دعا آمده، درخواست کنند.
ق۶. مدرسۀ بزرگ سیدتاج‌الدین محمد کیسکی، رحمة الله‌ علیه، به کلاهدوزان که مبارک شرفی فرموده‌است و قرب نود سال است که در آنجا ختمات قرآن و نماز به جماعت هر روز پنج بار و مجلس وعظ هریک هفته دو بار و یک بار، و در این مدرسه موضع مناظره و نزول مصلحان در آنجا که مجاوران‌اند از اهل علم و زهد و سادات و فقهای غریب که رسند و باشند و معمور و مشهور است نه در عهد طغرل بزرگ،سقاه‌ الله‌ رحمته، کردند (عبدالجلیل رازی۲، ۳۴) ║ ق۷. امیرالمؤمنین بانگ بر افلح زد گفت: اصبر یا بنی، فسقاکم الله من شراب الکوثر (عمر سهروردی: رسایل جوانمردان، ۱۳۲) ║ ق۸. بیا ساقی بده رطل گرانم / سقاک الله من کأسٍ دهاق (حافظ، ۱‏/۹۱۸‏) ║ حضرت خداوندگار از صفت آن شراب بسیار فرموده‌است، سقانا الله‌ منه، آمین (سپهسالار، ۴۷) ║ ق۱۰. سقاک‌ اللَه، ای ساقی سیم‌ساق / لبالب ز می کرده زرین ایاق (امیدی طهرانی: فخرالزمانی، ۱۵۰) ║ ق۱۱. سخن را بر دعایش می‌تمامم / سقاه الله من کأس و ابقاه (طرزی، ۲۳۵)

معنی سقی‌ الله | فرهنگ جامع زبان فارسی