کوبه

وضعیت: «در دست پیشه و صنعت»
کوبه ‎kube‎
(اسم) ۱. ← مشته‏۲.
ق۱۲. نی چرم نه سختیان نه میشی باشد/ نی کوبه به او رسیده باشد نه درفش (سیّدا، ۴۲۱) ║ بنه پس کاغذی چندی بر آن پشت/ به‌گِردِ آن بزن با کوبه چون مشت (یوسف حسین، ۴۷۲) ║ ۱۳۵۳ش. کوبه آلتی به‌مانندِ دستة هاون است و حصة عقبی آن پهن است. از پانصد گرام وزن آن کم‌تر نیست. وقت دوختن روی کتاب گذاشته می‌شود یا به‌توسطِ آن چرم را لت کنند (رضا مایل، ۳۸) ║ ۱۳۷۰ش. کوبه: در عرف مجلّدان، آلتی را می‌گفته‌اند به‌مانندِ دستة هاون که سوی فرودین آن پهن بوده‌است و سنگین... که به‌هنگامِ دوختن اجزاء آن را بررویِ کتاب می‌گذارده‌اند تا اجزاء کتاب را از پس‌وپیش شدن نگه دارد. نیز کوبه برای لت کردن و کوبیدن و فشرده کردن چرم جلد کتاب مورد استفاده قرار می‌گرفته‌است (مایل هروی، ۷۶۸)
۲. قطعه‌ای فلزی به شکل‌های متنوع و آویزان که بر روی در ورودی خانه‌ها نصب می‌شود و با کوبیدن آن بر گل‌میخ زیر آن و ایجاد صدا، صاحب‌خانه متوجه مراجعه کننده می‌گردد ؛ چکش‏۲.
۱۳۱۲ش. آقای شهردار... تا جلوی خانة کشیش بازگشت که دری یک‌لنگه و کوچک بود و کوبه‌ای آهنین داشت (مستعان، ۱‏/۹۰‏) ║ ۱۳۴۰ش. چشم مهین هنوز گرم نشده‌بود که درِ خانه را زدند. زنگ می‌زدند، با کوبه به در می‌کوفتند... و عوعو سگ. مهین چادرنماز مادرش را از کنارِ تختش برداشت و پا گذاشت به دو (دانشور۳، ۸۲) ║ ۱۳۵۳ش. سیداسمعیل، بازار هرچه که کهنه‌ است... از کوبه‌های کهنة درها بگیر تا... زنگ فنر شکستة دوچرخه که از زنگ‌خوردگی، دیگر هرگز صدا نخواهد داد (گلستان۱، ۶۵) ║ ۱۳۸۲ش. کوبۀ در را می‌گیرم. مکث می‌کنم. کوبه را رها می‌کنم. در بسته است. لابد هنوز دارد خامه می‌خرد. چرا به دلش نمی‌افتد که برگردد؟ (کریمی، ۲۵۴)