وضعیت: «در حال تأیید»
ستیزگی setizegi [فعل همایند: کردن]
(اسم) ۱. دشمنی و خصومت ایجاد کردن.
ق۵. بِنَمیِمٍ: ستیزگی (قرآن ۱: فرهنگنامۀ قرآنی، ۴/۱۵۵۰) ║ ۱۳۵۰ش. پیشوایان دینی پیوسته در صدد رسیدگی به اوضاع و احوال شخصی مردم بودند و ستیزگی و نفرت‌انگیزی می‌کردند (عبدالمحسن مشکوة‌الدینی: جستارهای نوین ادبی، ش ۲۶/۳۸۳)
۲. گستاخی و بی‌شرمی.
ق۸. و چنان استماع افتاده‌است که موضع سقایۀ آن خانۀ جهودی بود چندانکه مال بسیار و خواستۀ بی‌شمار و نفائس مرغوب و رغائب نفیس بر وی عرضه می‌کردند و او را در آن ترغیب می‌نمودند از بیع آن ابا می‌نمود تا غایتی که جهت ازاحت علت و استنزال ملت او در آن عضاضت لجاج و تمادی اعوجاج که کنایتست از ستیزگی و خیرگی و پیشانی بهای آنرا اصغاف مضاعف گردانیدند همچنان راضی نمی‌شد، زمین آن خانه را به‌درم و دینار پوشانیده پُر کردند برای استخلاص آن جهت مسجد و انخراط در سلک آن او را فریفته از دست تصرف انتزاع کردند و جمعی گفتند این خانه واقع بود بر بقعۀ خصیب‌آباد (حسین آوی، ۶۲) ║ ۱۳۰۶ش. اردشیر خشم گرفته به پسر اردوان گفت: هنر و مردانگی را به ستیزگی و بی‌شرمی و دروغ و بیدادگری به خویشتن بستن نتوان (ارمغان، دورۀ هشتم: ش ۲ و۳، ۱۹۴) ║ ۱۳۲۶ش. پدرم تا آخرین قطرۀ خون خود برای حفظ استقلال ایستادگی کرد و بالاخره به شمشیر دو تن ایرانی از پای درآمد، وگرنه شمشیر بیگانه را قدرت این ستیزگی نبود (رکن‌الدین همایون‌فرخ: اخگر، ش ۲۲/۴۴) ║ ۱۳۶۸ش. «پیشانی» هم در معنی ستیزگی و پررویی از شواهد مذکور در ذیل نسخه تأیید می‌شود (زرّین‌کوب۲، ۴۰۸)
۳. بی‌اعتنایی کردن به فرمان و خلاف آن عمل کردن؛ نافرمانی و سرکشی.
ق۱۰. و حذر کن از آنکه سرکشی کند با تو مرکب ستیزگی و جنگ‌جویی (فتح‌الله کاشانی: تنبیه الغافلین و تذکرة العارفین، ۳۹۴؛ ج۲، پیام حق، ۱۳۷۸) ║ ق۱۴. انصاف نباشد بندۀ ناچیز در مقام سرکشی و ستیزگی خداوند قهار برآید تا دودمان هستی خود را بر باد، و خسران و هلاکت ابدی را برای خویش فراهم گرداند (حسین شاه‌عبدالعظیمی: تفسیر إثنی‌عشری، ۳۹۰؛ ج۶، میقات، ۱۳۶۳) ║ ۱۳۰۱ش. بنده با این آزادی‌ها که در حقیقت یک نوع بی‌ادبی است کاملاً مخالفم و گناه می‌دانم به رعیت اجازه داده شود که در مقابل مالک بایستد و ستیزگی کند و اظهارات خلاف قاعده‌ای بنماید (مشفق۱، ۱۶۸) ║ ۱۳۲۳ش. امام محمدتقی علیه السلام فرمود: چهار چیز از چهار چیز خیزد: از سؤال خواری، از عاقبت‌نااندیشی رسوائی، با سلطان ستیزگی کردن هلاک، از کبر اهانت (سید حسین نبوی: آئین اسلام، ش ۴۰/۷) ║ ۱۳۶۱ش. تنبیه بدنی باید جنبۀ تربیتی داشته باشد و به‌طوری صورت گیرد که موجب ستیزگی، گستاخی، خمودی و رنجوری کودک نگردد (یدالله جهانگرد: پیوند، ش ۳۷/۳۲)
۴. ← ستیزیک. ۷.
ق۱۰. فراگیر صفت عفو را و با کسانی که نسبت به تو سخنی بی‌ادبانه می‌گویند، حدت و ستیزگی مکن و با لطف و ملایمت و نرمی با آنها سلوک کن (فتح‌الله کاشانی: منهج الصادقین فی إلزام المخالفین، ۱۶۱؛ ج۴، کتابفروشی و چاپخانۀ محمدحسن علمی، ۱۳۳۶) ║ ق۱۴. رئیس روحانی مسلمین [را] به یکی از شهرهای هند که از مسلمانان خانه‌های هندوستان به شمار است، حلیلۀ صاحب‌جمالی است که صیت جمالش فضا را گرفته. قاضی انگریزی که از طرف دولت قضاوت محکمه با اوست،فریضۀ آوازه رو شده، تحریک نمود که در خانه با شوهر ستیزگی نموده در محکمه عرض داشت (روزنامۀ درة النجف: مهرداد ابراهیمی: یاد، ش ۸۹ و ۹۰، ۱۳۸۷/۱۷۰) ║ ۱۳۲۰ش. اشاره‌های زننده‌ای راجع‌به روابطی که مابین من و تو برقرار است کرد. به من توهین نمود، بعد ستیزگی کرد، حتی خیال داشت به من بی‌احترامی کند. مست بود (علوی۳، ۱۱۷) ║ ۱۳۲۶ش. ای بانوی مسلمان، تا ممکن است خود را در نظر شوهرت جلوه‌گر نمای ... و هیچ‌وقت از در ستیزگی با وی داخل مشو و بر او بانگ مزن و صدای خود را بلندتر از صدای او مگردان (آئین اسلام، ش ۱۸۶/۱۷) ║ ۱۳۴۸ش. تا آنجا که می‌دانیم تاریخ باب این معنی را مسلم می‌نماید که سید علی‌محمد در پی جنگ و آشوب نمی‌گشت، اساساً مرد نیک‌نفسی بود و در خوی و منش او ستیزگی نبود (فریدون آدمیت: امیرکبیر و ایران، ۴۴۴؛ خوارزمی، ۱۳۸۹)
۵. رویارویی عملی یا شورش یا اقدام خصمانه در برابر دشمن.
ق۱۴. ما به اطمینان دولت بدین مملکت آمده‌ایم. اکنون که مردم ملت را حکم به جهاد آمده و رعیت در خیال شورش و ستیزگی با دولت‌اند، تکلیف ما چیست؟ (ناظم‌الاسلام کرمانی: تاریخ بیداری ایرانیان، ۳۷؛ ج۱، امیرکبیر، ۱۳۸۴) ║ ۱۳۱۰ش. این دسته و حزب با کینۀ تخفیف‌ناپذیری سوگند یاد کرده است که با شما تا جان دارید ستیزگی کند و با سلاح آتشی و شومی به شما حمله‌ور شود (عبدالحسین میکده: شرق، ش ۹/۵۷۴) ║ ۱۳۳۹ش. برعکس ماده‌پرست تاریک‌مغز سراپا آلوده که از کوردلی و کم‌ظرفیتی خود که جزئیات و کلیات عالم را روی هم حساب نمی‌کند و همواره از بخت و چرخ گله دارد، بلکه با آسمان و فلک ستیزگی کرده و می‌خواهد آن را سرنگون کند و عالم و اهل آن می‌خواهد پیرو هوا و هوس پست متغیر او باشند (عباس شیخ‌الرئیسی کرمانی: جهان دانش، ش ۱/۱۶۲) ║ ۱۳۶۱ش. دشمنان نیز ستیزگی را تیزتر نموده‌اند. جلو کسانی که به او گرویده‌اند و یا گرایشی نشان می‌دهند، می‌گیرند و حتی نمی‌گذارند که یاران نزدیکش به دیدنش بروند (علی‌اکبر جعفری: چیستا، ش ۸/۸۹۰) ║ ۱۳۹۱ش. بدیهی است پدید آمدن تنظیمات جدید یکباره صورت نگرفت و هرچه سلطنت استبدادی و حکومت درباری در حرکت‌های ارتجاعی و استبدادی خود پای می‌فشرد، مردم به اعتراض و ستیزگی خود علیه حکمرانان شدت می‌دادند (ناصر تکمیل همایون: بخارا، ش ۸۶/۴۸۴) ║ ۱۳۹۸ش. به عبارت دیگر، خداوند متعال پیروی نکردن راه و روش مؤمنان را در کنار ستیزگی با رسول خدا آورده و این دو را از یک مقوله دانسته و وعدۀ عذاب داده است (حسین عندلیب و سمیه شهرابی فراهانی: معارف علوم اسلامی و علوم انسانی، ش ۱/۱۰)
۶. ← ستیزه‌کاری۲.
ق۱۴. آیۀ شریفه تهدید عظیمی است نسبت به کسی که مرتکب عمل ناشایسته شود و پس از نهی از منکر ... عوض تنبه و تحرز، بنای لجاجت را گذارده باز هم آن را مرتکب شود از روی ستیزگی و لجوجی (حسین شاه‌عبدالعظیمی: تفسیر إثنی‌عشری، ۳۶۸؛ ج۱، میقات، ۱۳۶۳) ║ ۱۳۱۷ش. خانواده کانون زندگانی یک ملت است و اگر پایۀ آن به صدق و صفا و مهر و وفا نهاده شود، آن ملت رو به رفاه و رستگاری خواهد رفت و اگر بالعکس ستیزگی و خودکامی و ستمکاری و خیانت در آن رواج داشته باشد، جامعه هم رو به فساد خواهد نهاد (رضازادۀ شفق: نامۀ فرهنگستان (قدیم)، سال دوم، ش ۱/۴۲) ║ ۱۳۵۶ش. طالب علم باید به هنگام فراگیری مطلبی حقیقت‌جوئی را شعار و دثار خویش سازد و از انتقاد بحق خاطر رنجور نگرداند و از مواجهه با اشتباه لغزش هراس به خود راه ندهد و سخن حق را حتی از آن کس که به منزلت از او خردتر است بپذیرد و از ستیزگی و تعصب دوری جوید (محمد غفرانی: مکتب مام، ش ۹۰/۲۲) ║ ۱۳۸۳ش. لکن متأسفانه حالت این برادرانی که به مبدأ و عقیدۀ واحد متصل‌اند، حالت جنگ‌جویی سختی شده که مانند جهال در جدال غلو دارند، حتی این که ستیزگی در مباحث علمیه از آداب مناظره یا از ادلۀ قاطعۀ ایشان است (سید ابوالحسن مطلبی: آینۀ پژوهش، ش ۸۹ و ۹۰/۱۷۱)
۷. ← ستیزیک. ۳.
ق۱۴. و به‌درستی که ستمکاران به شرک و نفاق هرآینه در خلاف و نزاع دور و درازند و در ستیزگی و عناد بی‌پایان (حسین شاه‌عبدالعظیمی: تفسیر إثنی‌عشری، ۷۸؛ ج۹، میقات، ۱۳۶۳) ║ ۱۳۴۶ش. با دانش و دینشان ستیزگی/ زآن است که نادان و کودن‌اند (جلال‌الدین همایی: یغما، ش ۲۳۳/۴۶۰)
۸. موقعیتی که در آن کسی یا چیزی به‌سبب ویژگی‌های فعلی یا آتی خود، در تضاد با کسی یا چیزی دیگر قرار می‌گیرد و میانشان اختلاف پدید می‌آید؛ تعارض، ناسازگاری.
۱۳۳۵ش. پس در این صورت بایستی دو واجب بالذات باشد و دو مبدأ آفرینش قائل شد و بین این دو تنازع دائمی و ستیزگی ابدی قائل می‌شدند (الهی قمشه‌ای، ۱/۲۳۷) ║ ۱۳۷۶ش. حکومت کارتاژ از تعارض داخلی و تیرانی (جباریت) مصمون مانده بود ... در همان سیروسلوک جامعۀ اشرافی دوهزار و پانصد سال قبل با همۀ کاستی‌هایش، در تأمین رضامندی همگانی و آسایش عمومی با منطق دموکراتی عمل کرد، دور از تعارض و ستیزگی داخلی. سخت‌پایی مردم کارتاژ در مقابله با یورش خارجی، نشانه‌ای از همبستگی اجتماعی بود (زامیاد رمضانی: کلک، ش ۹۴/۱۱۰) ║ ۱۳۹۲ش. گاهی حوادثی مانند جنگ‌ها، ظهور سرکشان نادان خون‌خوار و نادانی مردم موجبات ستیزگی و نفاق فراهم آورد و شیرازۀ زندگانی و رشتۀ یگانگی این ملت را از هم پاشید (زهرا حامدی: مطالعات تاریخی، ش ۱۷/۳۶)