فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

هزاره

وضعیت: «در حال تأیید»
هزاره ‎hezâre‎ [گونۀ دیگرِ ازاره]
← ازاره.
ق۱۳. هزارۀ اطاق مرمر است. از هزاره الی سقف نقل‌دان‌ها تعبیه کرده‌اند در نقل‌دان‌ها انواع و اقسام تنگ‌ها و بطری‌ها و بغلی‌ها مملو از شراب‌های مختلف چیده شده. پهلوی این اطاق تالار طولانی است که انبار شراب است (اعتمادالسلطنه۵، ۱‏/۱۱۱‏) ║ قلیل خانه هست که هزاره‌های حوض و دورة حیاط و لب باغ‌چه‌هایش از سنگ‌های گران نباشد، هم به‌جهتِ نمایش و صفا و هم برای حفظ گچ‌بری و نقاشی دیوارها (تحویلدار، ۱۷) ║ مقابل مسجد دارالشفاست و دکاکین چند وقف مسجد و دارالشفاست. و گنبدی در بالای طاق مسجد ساخته، و از طلا درست کرده‌اند و اکثر هزاره‌های مسجد از سنگ مرمر است (میرزا صالح۱، ۳۱) ║ بسیار بسیار اطاق‌های خوب است که از آن بهتر به تصور نمی‌آید. از پاکیزگی اسباب اطاق و سنگ‌های سماق، هزاره‌ها مرمر و غیره و غیره، از صندلی، میز، آینه، حمام و غیره (ناصرالدین شاه۵، ۴۸) ║ عمارت بیگلربیگی بسیار عمارت خوبی است، پله‌ها و هزاره دیوار پله‌ها و سنگ‌فرش مابین پله‌ها همه از مرمر است (ناصرالدین شاه۵، ۳۳۷) ║ ق۱۴. اطراف سنگ مرمر کتیبهٔ سردر حجاری منبت است. بنای کاروانسرا همه‌جا با هزارهٔ تمام سنگ‌تراش سیاه است، و از آنجا به بالا تمام آجر و گچ است (بصیرالملک، ۴۷) ║ هزاره و سکوهای بازار همه از سنگ‌های بزرگ... و سقف بازار خیلی مرتفع و آجر‌کاری او بسیار با‌سلیقه شده‌است (حاجی پیرزاده، ۱‏/۷۰‏) ║ هزاره دیوار توی گنبد از کاشی معرق قدیم است... کاشی به این خوبی در هیچ‌جا دیده نشده‌است، الحق جواهر است (ناصرالدین شاه۳، ۳‏/۱۲۷‏) ║ ۱۳۳۴ش. تنة کج‌ومعوج مارپیچ‌مارپیچ خود را با آن پوست و پشم سماقی‌رنگ سینه‌کشان‌سینه‌کشان از دیوار و جرز و هزاره به کنگرة بام رسانیده، بر بستر چفته و داربستی که به‌شکلِ ستون ‌فقرات در تمام طول کوچه به ‌دو طرف نصب بود، انداخته (جمالزاده۵، ۲) ║ ۱۳۶۰ش. نباید فراموش کرد که پیش از نصب کاغذ قسمت‌هایی از قبیل هزارهٔ دیوارها و لوله‌های برق، رادیاتورها و بالای پنجره و غیره که با کاغذ پوشیده نخواهد شد باید قبلا رنگ شود (آذرین، ۲۵۲) ║ ۱۳۶۸ش. کاشی‌های قرونِ اخیر... مورد توجه و دست‌برد هنرشناسان و سارقین اشیاءِ عتیقه قرار گرفته، به سویشان هجوم‌آور شدند، ازقبیلِ کاشی‌های هزارۀ دُور حرم مشهد رضا (ع) در خراسان و کاشی‌های کتیبۀ هزاره‌های امام‌زاده‌ها (شهری۲، ۲‏/۲۷۶‏) ║ سنگ‌های هزارها و قرنیزها... معمولاً باید از مرمر تراشیده شده، کاملاً صیقل‌کاری بشوند (شهری۲، ۳‏/۱۲۰‏)

معنی هزاره | فرهنگ جامع زبان فارسی