فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

سبق‌خوان

وضعیت: «در حال تأیید»
سبق‌خوان ‎sabaqxân‎ [جمع: سبق‌خوانان]
‌یک‌. (صفت) (درمورد کسی) که نزد استاد و معلم به طور مداوم کتابی را می‌خواند یا از او درسی می‌آموزد؛ شاگرد.
ق۹. معلم کیست عشق و کنج خاموشی دبستانش/ سبق نادانی و دانادلم طفل سبق‌خوانش (جامی۱، ۱‏/۵۶‏) ║ ق۱۰. مکتب عشق تو هست مسکن صد بوعلی/ طفل سبق‌خوان در او، محتشم استاد فن (محتشم، ۱‏/۶۰۲‏) ║ ق۱۱. طفل سبق‌خوان فراموشی‌ام/ درس مرا حاجت تکرار نیست (فیّاض لاهیجی، ۱۵۴) ║ ق۱۲. جمهور انبیاء و رسل و جمیع هادیان خیرالسبل ... ابجدخوانان دبستان و اطفال سبق‌خوان اویند (نامی اصفهانی، ۲) ║ ق۱۳. از نور ضمیرش خورشید لمعه‌ای و از رشحهٔ دستش دریا دمعه‌ای، افلاطون طفل دبستان و ارسطو تلمیذ سبق‌خوانش (فروغ اصفهانی، ۵۶) ║ ق۱۴. نی که سکندر به‌ نزدِ شاه نوآموز/ نی که ارسطو به‌ پیش خواجه سبق‌خوان (تربیت، ۱‏/۷۲۴‏) ║ ۱۳۷۷ش. با مکتب و دخترانم/ بود الفتی مادرانه ـ گویی نه آنان سبق‌خوان/ گویی نه من اوستادم (یکی مثلاً اینکه: بهبهانی، ۱۰۰۶)
‌دو‌. (اسم) ⇅ سبق‌خوان ‏‌یک‌.؛ سبق‌خوانده.
ق۱۲. طوطیان معجزالحان فردوس اعلای بلاغت، و سبق‌خوانان دروس سبوح قدوس مدارس نه‌فلک ... دم از مدّ ثناء لفظ ثُنائی آن به‌جز «لا علم لنا إلا ما علّمتنا» نتوانند زد (مهدی استرآبادی۱، ۳۷) ║ نکته‌آموز ملایک بین سبق‌خوانان عشق/ من همین قابل نبودم عیب استادم مکن (نشاط، ۱۵۸) ║ ق۱۳. دو سبق‌خوان دبستان الست/ آن دو از پستان ایمان شیرمست (احمد نراقی، ۹۰) ║ سبق‌خوان کتابِ عشق جانان/ گنه نبود اگر قرآن بسوزد (یغما، ۱‏/۱۳۹‏) ║ ۱۳۵۱ش. ای سبق‌خوان، طفل مکتب، دعوی دانش مکن/ پیر گلرنگ چمن را نکته‌دانی‌ها چه شد (محمدمحیط طباطبایی: وحید، ش۱۰۳‏/۳۸۱‏) ║ ۱۳۵۶ش. پیش‌ازاین برادر کوچکترش آقای میرزا هادی خان اشتری را می‌شناختم که [به] مکارم اخلاق متصف بود و وقتی میرزا احمد خان را دیدم فهمیدم که او سبق‌خوان این بستان است (نعمت‌الله ذکایی: وحید، ش۲۲۲‏/۴۳‏)
‌سه‌. (قید) درحالِ یادگیری علم و دانش.
ق۱۲. طفل شیرینی که در مکتب سبق‌خوان دیدمش/ می‌توان قند مکرر ریخت از تکرار او (تأثیر، ۶۸۹)

معنی سبق‌خوان | فرهنگ جامع زبان فارسی