وضعیت: «در حال ویراستاری»
نامور nâmvar
(صفت) ۱. مشهور ؛ ← نامدار۱.
ق۴. چو زو نامور گشتی اندر جهان / بجویی همی تخت شاهنشهان (فردوسی، ۸/۳۶) ║ ق۵. به سخا نامورتر از دریاست / گرچه او را کمینه فضل سخاست (فرّخی، ۲۵) ║ داد کن ار نام نیک خواهی ازیراک/ نامور از داد گشت شهره فریدون (ناصر خسرو۱، ۱/۹) ║ ق۶. مردان خلیفه گشت از آن پس میان خلق / آن‌کو به‌نزد خلقان معروف و نامور (حمیدالدین بلخی، ۲۰۹) ║ ق۷. وگر نامور شد به قول دروغ / دگر راست باور ندارند از او (سعدی۲، ۱۸۶) ║ ق۹. زندان‌بان وی را می‌شناخت ازآنکِ مرد نامور بود (بیغمی، ۱/۵۹۸) ║ ق۱۳. همانا عبدالحسین خان ... که در میان عجم و عرب به فضل و ادب نحریری نامور است یک شب نگارندۀ این کلمات را حدیث کرد که ... (لسان‌الملک سپهر، ۱/۱۴۱) ║ ۱۳۴۵ش. وی ... گویی پس از مرگ، زندگی از سر گرفت و روز‌به‌روز نامورتر شد (یوسفی، ۱/۱۸۳) ║ مرثیۀ نامورانی چون ملک‌الشعرای بهار و حاج‌میرزا یحیی دولت‌آبادی دربارۀ وی نمودار مقام ادبی خسروی تواند بود، باهمه خویشتن‌داریش از تظاهر و نامجویی (یوسفی، ۲/۱۹۲) ║ ۱۳۸۲ش. بهرامی در کارگاهش با هنرمندان معروفی ... همکاری می‌کرد که هریک از آن‌ها ناموران هنر نقاشی و گرافیک هستند (جعفری، ۲/۶۲۴) ║ ۱۳۸۶ش. آرتور کریستن‌سن ... ایران‌شناس نامور دانمارکی ... برای اغنای کتابخانه‌های کشورشان طبق دستوری که داشته در نخستین سفر خود به خرید کتاب‌های خطی پرداخته‌است (ایرج افشار: نامۀ بهارستان، ش۱۳-۱۴/۴۶۷)
۲. باارزش ؛ ← نامدار۲.
ق۴. کجا به گیتی بوده‌است نامور دهقان / مرا به خانهٔ او سیم بود و حملان بود (رودکی، ۹۸۱) ║ به دست چپش بر یکی موبدی / سوی راستش نامور بخْردی (فردوسی، ۱/۱۶۹) ║ ق۵. به دانش و هنر خویش یافت او همه نام/ گمان مبر که کسی نامور شده‌است به خیر (قطران، ۱۲۶) ║ نام قضا، خِرَد کن و نام قَدَر، سخن/ یاد است این سخن ز یکی نامور مرا (ناصر خسرو۱، ۱/۱۳) ║ دانیال از خیرها شد نامور / نامور نآمد ز مادر دانیال (ناصر خسرو۱، ۱/۷۲) ║ ق۶. اگرچه ناموران را تفاخر از هنر است / تفاخر هنر از شهریار نامور است (امیر معزی، ۹۴) ║ که‌تر از فرّ مهان نامور است/ بیدق از خدمت شه محتشم است (خاقانی۱، ۸۲۰) ║ ق۷. هزاران درود و دعا بر کسی / کانوشه روانم رساند بسی - ثنا باد بر جان آن نامور / که آمرزشم خواهد از دادگر (زراتشت‌نامه، ۱۰۰) ║ ای یار غار سیّد و صدّیق نامور / مجموعهٔ فضایل و گنجینهٔ صفا (سعدی۴، ۶۴۸) ║ ق۸. تا زنده‌ای، برو، ادب آموز بهر نام / کاین نفْس آدمی به ادب نامور شود (اوحدی، ۱۶) ║ النابه: نامور (زنجی، ۱/۳۵۰) ║ ق۹. نامور فخرالموالی ای که یعقوبی به نام / برخوری از یوسف امّید در ملک وجود (بدر شیروانی، ۴۸۶) ║ ق۱۲. به فرمودهٔ پدر نامور و مادر بلنداختر، آن سریرآرای سلطنت نزد آن حضرت شتافت (محمد هادی، ۴۶۰) ║ ق۱۳. بفرمود بوطالب نامور / که هستم من او را برادر پدر (سروش، ۲/۹۶۳) ║ حاجی جان پاره‌ای مردم را چندان‌که سال درمی افزاید، مهر کاستی می‌روید. ایرانیان را شیوه و شمار این است. در کار سه تن یکی جندقی، دیگری از نامورهای اصفهان و شما را گمان نداشتم، در پیری از مهر یاران راست‌کردار درست‌پیمان سیری زاید (یغما، ۲/۲۰۵) ║ ق۱۴. میرزاعلی‌خان نایینی ... در فضل و هنر وارث پدر نامور است (اعتمادالسلطنه، ۱/۲۷۴) ║ هر آن نامور از نبی و ولی / شوند در زمانه چو خور منجلی (جیحون‌آبادی، ۲۵۶) ║ ۱۳۲۰ش. نیک‌نامی ز نیک‌کاری زاد / نه ز هر نام شخص نامور است (اعتصامی، ۹۰)
۳. اصیل ؛ ← نامدار۳.
ق۴. که از تخم ایرج یکی نامور / ببینم بر این کینه بسته کمر (فردوسی، ۱/۱۲۴) ║ نباید که آن بچه‌ی نرّه شیر / شود تیزدندان و گردد دلیر - چنان نامور بی‌هنر چون بوَد / که‌ش آموزگار آفریدون بوَد (فردوسی، ۱/۱۳۶) ║ چنین داشت از نامداران پیام / که ای نامور باگهر پور سام (فردوسی، ۲/۷) ║ ق۵. ای پدر را نامور فرزند کاندر دور دهر / تا قیامت زنده شد از نام تو نام پدر (فرّخی، ۱۸۹) ║ ق۸. ضیاء دولت و دین ای که مادر ارکان / به صد قران چو تو فرزند نامور نآرد (ابن یمین، ۳۸۹) ║ ق۹. گر برفت آن آفتاب از اوج عزت زیر ابر / باد باقی سایۀ شهزادگان نامور (شرف‌الدین یزدی، ۲/۱۳۳۱) ║ ق۱۱. در آن شب از شاهزادگان نامور، سلطان حیدر به استصواب مادر بر بالین شاه ملک‌تمکین حاضر بود (محمود افوشته‌ای، ۱۹) ║ ق۱۳. روسیه چون از حقیقت کار آگاه گشتند، با کمال آراستگی و احتیاط از رود ارس گذشتند. ولیعهد نامور کار را نه بر وفق مراد دید، لهذا لاعلاج در برابر آن قوم غدّار صف کشید (خاوری، ۲/۶۵۰) ║ ق۱۴. وی را دو پسر نامور بود: پسر مهین میرزا محمدحسین که به منصب منجم‌باشی‌گری خاقان خلد‌آشیان مغفور ... مفتخر گردید (اعتمادالسلطنه، ۱/۲۵۵)
۴. نامه ؛ ← نامدار۹.
ق۴. از این نامور نامۀ شهریار / بمانم به گیتی یکی یادگار (فردوسی، ۱/۱۱) ║ ق۹. چو این نامور نامه آید به بن / ز من پر ز گیتی شود پرسخن (بیغمی، ۲/۳۷۳) ║ ق۱۰. که این نامۀ نامور چون فکار / به پایان رسانم ز آغاز کار (قاسم جنابدی: قاضی میر احمد۱، ۱/۴۴۶) ║ ق۱۳. اگر نام این نامهٔ نامور را / نگارند بر شهپر مرغ شبپر (قاآنی، ۳۲۰) ║ ق۱۴. یکی بنگر این نامهٔ نامور / به هر بیت از آن دَرج، دُرجی گهر (ادیب‌الممالک، ۲/۷۱۵)
۵. اسب ؛ ← نامدار۶.
ق۴. کجا نامور گاو بَرمایه بود / که نابسته بر تنْش پیرایه بود (فردوسی، ۱/۶۳) ║ پی رخش هرگز نماند نهان / چُنان بارۀ نامور در جهان (فردوسی، ۲/۱۲۱) ║ ق۷. زدن بر خر نامور چندبار / سر و دست و پهلوش کردن فگار (سعدی۱، ۶۷) ║ مرا نام باید در اقلیم فاش / دگر مرکب نامور گو مباش (سعدی۱، ۹۰) ║ ق۱۳. مردم سیستان ... نخستین اسب او را که غرّان نام داشت و در میان تکاوران نامور بود عقر کردند (لسان‌الملک سپهر، ۱/۷۰)
۶. نسل ؛ ← نامدار۴.
ق۴. ازیرا سرت زآسمان برتر است / که تخم تو زآن نامور گوهر است (فردوسی، ۲/۱۲۵) ║ ق۵. اگرچند از نامورتر تباری / وگرچند کز بهترین خاندانی ... (فرّخی، ۳۷۰) ║ ق۶. چون من به عمرها سمنی بشکفد به باغ / چون من به سال‌ها گهری نامور شود (جمال‌الدین اصفهانی، ۴۰۱) ║ ق۱۳. بگفتند از آن دودۀ نامور / عقیل است و عبّاس و نوفل دگر (سروش، ۲/۱۱۵۹)
۷. نگین ؛ ← نامدار۱۱.
ق۴. ببوسید تخت و بمالید روی / بر آن نامور مُهر و انگشت اوی (فردوسی، ۱/۲۲۶) ║ ق۱۱. نگین را بهر نامش نامور ساخت / به مهر خطبه‌اش منبر برافراخت (قدسی، ۷۶۸) ║ ق۱۲. سکه که از نام تو شد نامور / ناز کند بر زر شمس و قمر (تأثیر، ۱۳۳)
۸. بااسم ؛ ← نامدار۱۱.
ق۵. مشتری نامور به نام تو گشت / بشری جانور به جان تو باد (ابوالفرج رونی، ۵۶) ║ ق۱۳. میرزا محمد پسر میرزا تقی آشتیانی قوام‌الدّوله که اکنون به لقب پدر نامور است، به وزارت آذربایجان مختار افتاد و ملتزم رکاب او گشت (لسان‌الملک سپهر، ۳/۱۰۴۰) ║ از میان تمامت مردم ایران میرزا نصراللّه خان نوری المدعو به میرزا آقا خان اعتمادالدوله را که در اعوام ماضیه به وزیرلشکر نامور بود اختیار فرمود (لسان‌الملک سپهر، ۳/۱۱۵۶)
۹. باشکوه ؛ ← نامدار۷.
ق۶. برمثال این ندیدم هیچ بزمی نامور / وز قیاس این ندیدم هیچ جشنی نامدار (امیر معزی، ۳۵۶) ║ دویُم روز محرم سال برنامیم و دال‌الحق / برآمد نامور فتحی کز آن گویند تا محشر (سید حسن غزنوی، ۸۷)
۱۰. نفیس ؛ ← نامدار۵.
ق۷. سپهرش به جایی رسانید کار / که شد نامور لؤلؤ شاهوار (سعدی۱، ۱۱۵) ║ ق۹. بسی جامه و خلعت نامور / کیانی‌کلاه و مرصع‌کمر (شرف‌الدین یزدی، ۲/۱۲۶۹) ║ ق۱۳. از شاخ ریخت بر سر گل گنج نامور / از خاک رُست از فر گل گنج شایگان (صفای اصفهانی، ۱۴۵)
۱۱. خدا ؛ ← نامدار۱۰.
ق۹. نامور هست یکی وقت شمار / نام‌هاش آمده افزون ز هزار (جامی۳، ۱/۵۸۹)