فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

ابخر

وضعیت: «تأییدشده»
ابخر ‎abxar‎ [<عربی>]
(صفت) ۱. دارای دهان بدبو.
ق۶. شیر ابخر اگر اخلاق تو را شرح دهد / دمش از خوش‌نفسی چون دم مجمر گردد (جمال‌الدین اصفهانی، ۹۳) ║ ق۷. اگر لوازم در شهرت مختلف باشند، مشهورتر به دلالت اولی بُوَد، چنانک به شیر شجاع خواهند نه ابخر (خواجه نصیر۲، ۸) ║ ق۸. شیر ... هر لُهنه‌ای که بکردی، همه مضغه‌ها در خلال دندانش بماندی، و چون زمانی بگذشتی، آن گوشت‌پاره‌ها تباه شدی و در دهان شیر گَنده و به ابخر گردانیدی {ظ: و دهان شیر گَنده و ابخر گردانیدی} (ثغری، ۱۸۳) ║ ق۹. نیست کوه ازبهر همراهی که گویی مزمن است / ‌نیست شیر ازبهر همخوابی که گویی ابخر است (جامی۱، ۱‏/۷۲‏)
۲. بدبو.
۱۳۳۰ش. هرچند به سیرت جوانمردی / ‌خوب است و فراخ سُمج شیر نر ـ پس چیست که سُمج من چو کام شیر / ‌تنگ است و عمیق و گَنده و ابخر؟ (بهار، ۱‏/۳۴۹‏)

معنی ابخر | فرهنگ جامع زبان فارسی