فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

سفله‌پرور

وضعیت: «در حال ویراستاری»
سفله‌پرور ‎sefleparvar, so-‎ [جمع: سفله‌پروران]
(صفت) ۱. (درمورد شخص صاحب قدرت یا فلک و دنیا و روزگار و مانند آن‌ها) که افراد پست و فرومایه را به مقام و منصب برساند و بزرگی دهد ؛ سفله‌نواز.
ق۶. گردون سفله‌پرور دون‌بخش خس‌نواز / در سفلگی فزود، تو در مردمی فزای (جمال‌الدین اصفهانی، ۳۲۶) ║ ق۷. چون هست زمانه سفله‌پرور / کی دست زمانه بر توان پیخت (دعویدار، ۱۸۸) ║ ق۸. سبب مپرس که چرخ از چه سفله‌پرور شد / که کام‌بخشی او را بهانه بی‌سببی‌ست (حافظ، ۱‏/۱۴۶‏) ║ ق۹. در زمین و آسمان از مردمی بویی نماند / دون‌نواز است این زمین و سفله‌پرور آسمان (آذری، ۷۱) ║ ق۱۰. گر پیش ازو عدو به نیابت رسد چه شد / این‌ها علامت فلک سفله‌پرورست (بابا فغانی، ۲۱) ║ ق۱۱. پایم نمی‌رود به درِ سفله‌پروران / دست من است و دامن شهزاده دانیال (سنجر کاشی، ۳۳۹) ║ ق۱۲. هر گوشه سپهر سفله‌پرور / بوزینه و بز نموده سرور (حزین، ۷۰۹) ║ ق۱۳. سپهر سفله‌پرور خوار کردی آل‌طه را / به ظلم افکنده‌ای دست و ز پا افکنده‌ای ما را (تعزیه، ۱‏/۴۳۷‏) ║ ق۱۴. جاگزین مسند درباریان سفله‌پرور / جنس قاطرچی و سردمدار می‌شد، بد نمی‌شد (عارف قزوینی: دیوان عارف قزوینی، ۲۷۶؛ نگاه، ۱۳۸۱ش) ║ ۱۳۲۴ش. به دامان عجوز سفله‌پرور / به‌رغمِ سفلگان دانا پسر من (حمیدی، ۱۱۶)
۲. (در مورد جایی یا وضعیتی) که در آن اشخاص پست و فرومایه پرورش یا بزرگی و مقام یابند.
ق۸. آب‌وهوای پارس عجب سفله‌پرور است / کو همرهی که خیمه از این خاک برکَنم (حافظ، ۱‏/۶۸۶‏) ║ ق۱۱. زآن مسلّم شد به گردون دعوی مردانگی / کز زمین سفله‌پرور، هم‌نبردی برنخاست (صائب، ۲‏/۴۸۰‏) ║ ۱۳۲۴ش. در این محیطِ پستِ احمق‌نوازِ سفله‌پرور و رجّاله‌پسند، که شما رجلِ برجستۀ‌ آن هستید ... من ... نمی‌توانم منشأِ اثر باشم (هدایت۳، ۱۱۴) ║ ۱۳۴۸ش. در تاریخ ناسپاس و سفله‌پرور ما، بیدادی که بر او رفته‌است، مانندی ندارد (مسکوب، ۱) ║ ۱۳۷۹ش. انسان به‌محضِ آنکه از ضرورتِ سفله‌پرورِ تلاش معاش فراغت یافت، چنین پرسش‌هایی از خود می‌کند (خرّمشاهی، ۶۶)
۳. (درمورد کسی) که او را شخصی پست و فرومایه پرورده باشد.
ق۹. شما هنوز فتنه در سر دارید و شما همه لئیم‌زاده {تصحیح قیاسی؛ متن: نسیم‌زاده} و بیوه‌زاده و سفله‌پرورید تا پهلوهای شما نشکند، محل ایستادن خود را نخواهید دانست (میرخواند، ۳‏/۲۶۶‏)

معنی سفله‌پرور | فرهنگ جامع زبان فارسی