فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

ابلیس‌صفت

وضعیت: «تأییدشده»
ابلیس‌صفت ‎eblissefat‎ [جمع: ابلیس‌صفتان؛ <← ابلیس + صفت>]
‌یک‌. (صفت) مانند ابلیس در مکر، شرارت و جز آن‌ها.
ق۶. مریدْ ابلیس‌صفت باید که بُوَد تا از او چیزی آید (عین القضات۲، ۱‏/۷۵‏) ║ ق۱۱. رای دهلی... به راهنمونی یکی از براهمۀ ابلیس‌صفت امرا و ارکان دولت خود را حاضر ساخته، گفت: امشب بت نگرکوت به خواب من آمده (محمدقاسم استرآبادی، ۱‏/۱۵۹‏) ║ ق۱۴. پولیس ابلیس‌صفت می‌گوید علی خان، برادر شما [را] که به الواطی مشهور است، بدهید تا مال مسروقۀ شما را پیدا کنم (اعتمادالسلطنه۱، ۲۶۵) ║ ۱۳۴۷ش. باید برگردم و قید این دخترۀ ابلیس‌صفتو بزنم (شهری۴، ۳۷)
‌دو‌. (اسم) ⇅ ابلیس‌صفت‏‌یک‌..
ق۹. هرکس از فرزندان آدم که او را علم اسماء حاصل شود و به ‌مقام خلافت برسد و امتحان ملک‌صفتان و ابلیس‌صفتان باشد، در روزگار خود... محبان علم روی به او آورند (عبدالله قطب، ۸۶) ║ ق۱۱. به اغوای شیطان مَرید و اقوای ابلیس‌صفتان عنید عتید، سه کرت در وادی طغیان‌ و عصیان افتاد (محمود افوشته‌ای، ۵۴۱) ║ ق۱۳. به وسوسه و تلبیس ابلیس‌صفتان ضالّ و مضل، امیرزادهٔ ساده‌دل را به دوستی و متابعت آن مغرور جاهل راغب و مایل ساختند (محمدتقی نوری: اشرف‌التواریخ، ۱‏/۲۳۷‏)
‌سه‌. (قید) مانند ابلیس.
ق۹. با دیو قرین و از خدا دور/ ابلیس‌صفت به زهد مغرور (نسیمی، ۳۲۶) ║ ق۱۰. محمودک کفجه آن که ابلیس‌صفت/ مستوجب بود لعنت یزدان را (محتشم، ۲‏/۱۴۷۸‏) ║ ق۱۱. این جیلۀ دیوفعلِ منّاع درت/ ابلیس‌صفت مانع باب‌الله است (قریشی مولتانی: شیرعلی لودی، ۱۴۸) ║ ق۱۲. کیستند اهل ‌جهان دشمن جان در پرده/ همه ابلیس‌صفت راهزنان در پرده (تأثیر، ۴۵)

معنی ابلیس‌صفت | فرهنگ جامع زبان فارسی