وضعیت: «در حال اصلاحات ویراستاری»
دین‌و‌آیین dino’ây(’)in,din va ’ây(’)in
(اسم) ۱. راه و رسم معمول و رایج.
ق۴. چه مهتر چه کهتر چو شد جفت‌جوی/ سوی دین و آیین نهاده‌ست روی (فردوسی، ۱/۲۰۳)
۲. ایمان و اعتقاد به حقیقت وجود خداوند و درستی گفتار پیامبران؛ دین و آیین؛ آیین‌ودین.
ق۹. جمله سوگند به دین و آیین خود یاد کردند (بیغمی۱، ۶۱۰) ║ ق۱۰. بس است اینکه دینت شود دین ما/ نپیچی سر از دین و آیین ما (قاضی میر احمد۱، ۱/۲۰۸) ║ ق۱۲. شیوة اسلام داری در فرنگستان حُسن/ عاشق حیران چه داند دین و آیین ترا (تأثیر، ۲۵۴) ║ ق۱۳. گفتم: «حضرت صادق فرمود، اگر شعر یزید را بخوانند لعن بکنید، فانه اشعر الناس از حق و انصاف نگذشته است از دین و آیین‌شان که نگفتم، از وقایعی که در دولتشان اتفاق افتاده بود می‌گفتم، منافات با عقیدۀ من درحق آن‌ها ندارد» (فرهاد میرزا، ۲۶۱) ║ ق۱۴. به دین‌وآیینم که، چیزی درست نمی‌دانم، الّا اینکه به شانه‌ام صدمه زده، تو چرا مبارزت داری پورتوز؟ (طاهر میرزا۱، ۷۱) ║ ۱۳۰۹ش. زنا متداول می‌شود، شرب خمر علانیه و آشکار می‌شود، فاحشه‌خانه‌ها دایر می‌شود، مردم ترک دین و آیین می‌کنند و پیرویِ فرنگی‌ها می‌نمایند و هکذا (نواب رضوی، ۲/۷۵۶) ║ ۱۳۳۵ش. بر جانشینان حقیقی آنان علمای ربانی امت که چراغ هدایت و پیشوایان سعادتند دست تطاول نمی‌گشودند و باز خلق را به جاهلیت و تیره‌بختی و وحشت و سبعیت نمی‌کشاندند عالم را علم و دین و آئین پیمبران باغ رضوان می‌ساخت (الهی قمشه‌ای، ۲/۱۱۰) ║ ۱۳۴۲ش. مردم مشرق‌زمین به‌خصوص مسلمانان برای مذهب خود اهمیت فوق‌العاده‌ای قائلند و نسبت‌به دین‌و‌آیین خود و آن‌چه بستگی به آن دارد تا سرحدِّ جان وفادارند (مکتب اسلام، ش۵۳/۳) ║ ۱۳۸۶ش. درمورد دین و آیین هخامنشی به‌خصوص در زمان کوروش و اعتقاد خود وی اتفاق نظری وجود ندارد (محمود طاووسی و حقیقت‌بین: پیام باستان‌شناس، ش۷، ۷۳)
۳. نظام یا مجموعه‌ای از عقاید، عبادات و اخلاقیات مربوط به پرستش خداوند؛ دین و آیین.
ق۱۲. هرگاه در اعانت دین و آیین کوتاهی از آن والاشأن به‌وقوع انجامد، گاه باشد که طایفۀ قزلباشیه دست تسلط در مملکت ماوراءالنهر به‌هم رسانیده، جمع کثیری از ذکور و اناث طایفۀ مسلمانان اسیر و قتیل دست عساکر قزلباشیه گردند (محمد مروی، ۲/۵۸۸) ║ ق۱۳. او ... در کسب دین و آیین و مذهب اروس می‌کوشد که حدوحصر ندارد و حتی ترک طهارت و تقوای ظاهری را کرده (علوی شیرازی، ۲۹) ║ مشارالیه ... به‌کلی دین و آیین مسلمانی را از خود سلب و به آیین روس عمل می‌نماید (علوی شیرازی، ۲۹) ║ ق۱۴. چگونه می‌توانید بگویید که رستگاری فقط به مذهب شما محصور و به دین و آیین کاتولیکی محدود است (آقاخان کرمانی، ۴۱) ║ در فرنگستان بد گفتن و دشنام دادن و سبّ کردن آنانی را که از دین و آیین فرنگی‌ها خارج هستند ناپسندیده و ممنوع است و با دین و آیین احدی کار ندارند (میرزا کاظم، ۷۵) ║ ۱۳۱۴ش. این‌گونه کارها بهانه به دست دیگران داده که از دین‌وآئین بدگویی کنند و درنتیجه مانند سیل به طرف پرتگاه مادیت می‌روند (علی‌اکبر حکمی‌زاده: همایون،ش۷، ۳۰) ║ ۱۳۴۳ش. تنها ایمان به خدا و اجرای صحیح دستورات او که به صورت دین‌وآئین نازل شده است که نوع بشر را به کمال خوشبختی و سعادت ... می‌رساند (ناشناس: جامه دانشوران، ش۳، ۴) ║ ۱۳۷۰ش. مسلمانان طرفدار ادیان مختلفی نیستند و کتاب‌های آسمانی گوناگونی ندارند. بلکه پیرو یک دین و آیین و یک کتاب و یک اصول‌اند (حمیدرضا آژیر: مشکوة، ش۳۰، ۲۴)